https://3-kurchum.mektebi.kz/ ru Оқушыларға - КГУ "Курчумская гимназия №3" DataLife Engine https://3-kurchum.mektebi.kz/2024/09/02/mektep-formasy.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2024/09/02/mektep-formasy.html ]]> ]]> admin Mon, 02 Sep 2024 16:58:05 +0600 https://3-kurchum.mektebi.kz/2023/04/03/ksptk-badar-beru-aptalyy.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2023/04/03/ksptk-badar-beru-aptalyy.html Мақсаты: Өз қалаулары бойынша мамандықты дұрыс таңдай білуге баулу. Елімізге өз үлесін қоса білетін адал маман иесі болуға тәрбиелеу.

Тәрбие сағатында оқушылар командаға бөлініп, топтық жұмыстар жасады. Сынып сағатына қонақ болып мектебіздің музыка пәнінің мұғалімі, күйші Абай ағай келді. Оқушылар қонағымыздан сұхбат алып, қонақ кәде сұрады.

Мектебіміздің кәсіптік бағдар беруші педагогы А.Ж.Жарылқап оқушыларға мамандықтар төңірегінде қызықты ойындар мен тапсырмалар берді]]> Мақсаты: Өз қалаулары бойынша мамандықты дұрыс таңдай білуге баулу. Елімізге өз үлесін қоса білетін адал маман иесі болуға тәрбиелеу.

Тәрбие сағатында оқушылар командаға бөлініп, топтық жұмыстар жасады. Сынып сағатына қонақ болып мектебіздің музыка пәнінің мұғалімі, күйші Абай ағай келді. Оқушылар қонағымыздан сұхбат алып, қонақ кәде сұрады.

Мектебіміздің кәсіптік бағдар беруші педагогы А.Ж.Жарылқап оқушыларға мамандықтар төңірегінде қызықты ойындар мен тапсырмалар берді]]> admin Mon, 03 Apr 2023 16:45:14 +0600 https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/13/aza-tln-oua-arnalan-portaldar.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/13/aza-tln-oua-arnalan-portaldar.html «Аbai.institute» - 2020 жылғы 18 қарашада Нұр-Сұлтан қаласында қазақ тілін Қазақстанда және шетелде оқыту және ілгерілету бағдарламасы шеңберінде әзірленген «Аbai.institute» веб-порталы таныстырылды. Бұл-еліміздің азаматтарына, шетелдегі қазақ диаспорасына және шетел азаматтарына қазақ тілін, әдебиеті мен мәдениетін насихаттауға мүмкіндік беретін бірегей жоба. Сондай-ақ, «Аbai.institute» Android және iOS қолдайтын мобильді қосымшада қолжетімді. Жоба Гете институты немесе Пушкин институты негізінде жасалған.
Портал 6 тілде (қазақ, ағылшын, неміс, француз, орыс, түрік, парсы) ұсынылған. Бүгінгі күні порталды пайдаланушылар саны - 20 183 адам.
Сондай-ақ Ресей, Түркия, Франция, Германия, Бельгия, Иран, Моңғолия елдеріндегі қазақ диаспорасы үшін қазақ тілін оқыту курстары өткізілді.
2021 жылы аталған жоба аясында АҚШ, Ресей, Түркия, Франция, Германия, Бельгия, Иран, Моңғолия, Өзбекстан елдеріндегі қазақ тілі оқытушыларының біліктілігін арттыру курстары өткізілді.
Сонымен қатар шетелдегі қазақ диаспорасына арналған қазақ тілін үйрететін әмбебап басылым әзірленді. А1, А2 деңгейлері бойынша басылымның контенті қазақ, орыс, түрік, ағылшын тілдерінде әзірленіп, «Abai.institute» онлайн платформасына орналастырылды.
Жоба аясында Түркия, АҚШ, Ресей, Франция, Германия, Бельгия, Иран, Моңғолия және Өзбекстанда қазақ тілі кабинеттерін ашу арқылы офлайн және онлайн оқыту жүргізілуде.
Жобада «Отандастар қоры» АҚ ерекше рөл атқарады, ол шетелдегі отандастармен жұмысты ұйымдастырады және жоғарыда аталған елдердегі қазақ тілі кабинеттерінің үздіксіз жұмысын қамтамасыз етеді.
Портал Android Және iOS қолдайтын мобильді қосымшада қол жетімді.
Қаралым – 182 740.
«Tilqural.kz» - қазақ тілін оқытуға арналған веб-сервис. Сайтта қазақ тілін білмейтін ересектерге А1, А2, В1, В2, С1 деңгейлерінде тіл үйренуге мүмкіндік беретін онлайн-курс бар.
Тіркелгеннен кейін пайдаланушы қазақ тілін меңгеру деңгейін анықтау үшін тестілеуден өтеді. Тестілеу нәтижелері бойынша жүйе оқу курсын ұсынады (5 деңгейдің бірі).
Сайт сөздік қорын толықтыруға, жаңа сөздердің мағынасын түсінуге және оларды күнделікті өмірде қолдануға, еркін оқуға, өз ойын ауызша да, жазбаша да жеткізуге, сөздерді дұрыс дыбыстауға, сөйлемдерді сауатты құрастыруға мүмкіндік береді.
Пайдаланушы жеке кабинетінде орындалған сабақтар бойынша статистиканы көре алады.
Қызметті Android, iOS платформалары арқылы жүктеуге болады.
Қаралым – 93 247.
«Tilmedia.kz» - 2017 жылы құрылған үштілді «Tilmedia.kz» сайты қызықты және тиімді тәсілдер арқылы қазақ тілін үйренуге болады.
Сайт жұмысы мемлекеттік, орыс және ағылшын тілдерін насихаттауға, олардың қолданылу аясы мен әдістемесін кеңейтуге бағытталған. Тілдерді оқыту әдістемесі аудио және бейне мазмұнға негізделген.
Сайтта латын және араб графикасы қарастырылған.
Сайт «ақпарат», «қара», «тыңда», «оқы», «сұрақ-жауап» атты 5 блогтан тұрады және онда тіл саясаты саласындағы өзекті мәселелер туралы жаңалықтар, сабақтар, сабақтар, танымдық аудиожазбалар, балалар мен ересектерге арналған бейнероликтер, аудиокітаптар, әдістемелік құралдар, көркем және балалар әдебиеті және т.б. орналастырылған.
Қаралым – 170 749.
«Вalatili.kz» сайты қазақ тілін оқып, дамытқысы келетін үш жастан асқан балаларға, сонымен қатар бала тәрбиесі мен оқытуды жүзеге асырушы тәрбиешілер мен мұғалімдерге, ата-аналарға арналады. Сайт интуитивті іздеу жүйесі мен ыңғайлы навигация жүйесі бар онлайн платформа негізінде жұмыс істейді.
Сайтта баланың өзіндік жұмысына арналған жұмыс парақтары, ұcтаздар мен тәрбиешілерге, ата-аналарға әдістеме парақтары ұсынылған.
Грамматика мен орфографияны үйренуге арналған материалдар, соның ішінде интерактивті әліпби мен ойындар, жас ерекшеліктеріне сәйкес аудиодиктанттар, каллиграфиялық дағдыларды дамытуға арналған тапсырмалар, қосымшалар қарастырылған. Балалардың жас ерекшеліктеріне сәйкес оқуға арналған көркем мәтіндер, соның ішінде қызықты әңгімелер, тақырыптық өлеңдер, интерактивке негізделіп жасалған жаңылтпаштар, жұмбақтар мен мақал-мәтелдер топтастырылған.
Мамандардың лингвистикалық мәселелерге қатысты мақалалары, ғылыми еңбектері, сондай-ақ балабақшалар мен бастауыш сынып мұғалімдеріне арналған оқу құралдары мен сабақ жоспарлары жарияланады.
Қаралым – 560 632.

Тілдік сауаттылықты арттыруға бағытталған сайттар

«Emle.kz» - сайты қазақша дұрыс жазу, жұртшылықтың тіл мәдениетін көтеру мақсатында құрылды. Деректер базасында қазақ тілінің өзекті орфографиялық сөздігі, орфография ережелері, осы салаға қатысты ғылыми әдебиеттер бар. Сайттың «Әдеби тіл нормалары» блогында сөз сазы, оның көркем әдебиет пен өмірдегі маңызы, ережелері мен қағидалары берілсе, «Орфография» блогында сөздердің дұрыс жазылу ережелері беріледі. Сондай-ақ кірме сөздер мен терминдік мәнге ие сөздердің бұрынғы және қазіргі жазылу барысындағы айырмашылықтары салыстырмалы түрде көрсетіледі. «Пунктуация» блогында тыныс белгілердің қойылу ретіне байланысты ережелер енгізілсе, «Аббревиатура» блогында қысқарған сөздер, олардың толық атаулары, қысқарылу реті, атаулар мен сөздерді қысқарту барысында басшылыққа алынатын қағидалар мен сүйенетін заңдылықтар келтіріледі. «Мақалалар» блогында осы саладағы ғалымдардың ғылыми мақалалары келтірілген. Оқырман автормен байланысып, мақаланың астына пікір қалдырып, сұрағына жауап ала алады.
Қаралым – 1 500 512.
«Termincom.kz» - сайты Қазақстан Республикасы Үкіметі жанындағы терминологиялық комиссия бекіткен терминдерді бірыңғай электрондық базаға үздіксіз енгізу, қазіргі заманғы ғылым, білім, техника және экономика, қоғамдық-әлеуметтік бағыттар бойынша салааралық терминологиялық қорды біріздендіру және жетілдіру мақсатында құрылды.
Бұл терминологиялық лексиканы біріздендіруге, терминологиялық қорды толықтыруға, терминдер мен атауларды қазақ тілінің нормаларына сәйкес реттеуге, терминологиялық атауларды пайдалану тиімділігін арттыру үшін қалың жұртшылыққа арналған ақпараттық құралдың бір түрі.
«Termincom.kz» электрондық сайты «Бекітілген терминдер», «Терминдер хронологиясы», «Қолданыстағы салалық терминдер», «Ойталқы», «Құқықтық-нормативтік база», «Ғылыми-әдіcтемелік негіздер» және «Іздеу» блоктарынан тұрады.
«Бекітілген терминдер» блогында Республикалық терминологиялық комиссиясында мақұлданған терминдер орналастырылса, «Терминдер хронологиясында» терминдердің бекітілу мерзімдері және олардың сөздік ретінде жарық көруінен мәліметтер беріледі.
«Қолданыстағы салалық терминдер» блогында Республикалық терминология комиссиясының мақұлдауымен жарық көрген терминологиялық сөздіктер салынды.
«Ойталқы» айдарында бекітуге ұсынылатын терминдерге қатысты әрбір оқырман өз ой-пікірін қалдыра алады.
«Ғылыми-әдістемелік негіздер» блогында терминжасам мәселелеріне қатысты еңбектер ұсынылып отыр.
Қаралым – 2 901 202.
«Sozdikqor.kz» - әртүрлі салалық сөздіктер мен энциклопедиялардағы сөздермен және тұрақты сөз тіркестерімен, ескірген қазақ сөздерімен, кірме сөздермен, ақпараттық технологиялардың даму кезеңіндегі жаңа технологиялық сөздердің мағынасымен танысуға мүмкіндік беретін алғашқы әмбебап платформа.
Базаға 400 000 сөз, 1 243 850 тілдік бірлік жүктелген.
Порталға 60-қа жуық түрлі салалық сөздіктер мен энциклопедиялар енгізілген. Атап айтқанда, 15 томдық Қазақ әдеби тілінің сөздігі, Абай сөздігі, Ахмет Байтұрсынов энциклопедиясы, қазақ тілінің синонимдер сөздігі, қазақ тілінің фразеологиялық сөздігі және т.б.
Порталдың іздеу жүйесі арқылы сөздердің анықтамасын, синонимдерін, антонимдерін, омонимдерін, сөздердің фразеологиялық тіркестерде кездесу жиілігін білуге болады.
2021 жылы «синонимайзер» функциясы қосылды, тестілеу кезеңі өткізілуде. Кілт сөздерді дыбыстандыру функциясы бар.
Порталдың мобильді қосымшасын Goolge Play және App Store-дан жүктеуге болады. @Sozdikqor.kz тelegram-бот жұмыс істейді.
Қаралым – 1 042 369.
«Qazcorpora.kz» - қазақ тілі ұлттық корпусының публицистикалық мәтіндерінің кіші корпусы – «Ұлттық рухани жаңғыру» ұлттық жобасы шеңберінде іске асырылып жатқан жобалардың бірі.
Корпус – белгілі бір тілдегі мәтіндердің электронды түрде жинақталуына негізделген ақпараттық-анықтамалық жүйе. Корпусты құрудың негізгі мақсаты – табиғи тілдік ресурстарды жинау, қалыпқа келтіріп, жүйелендіру, нәтижелерді ұтымды пайдалану үшін тұтынушыларға ұсыну.
Ұлттық корпус – бұл қазақ тілінің бір жүйеге кіріктірілген тілдік материалдарының базасы ғана емес, сондай-ақ виртуалды кеңістікте мемлекеттік тілдің қызмет етуін, семантикалық кеңістігін кеңейту, ақпараттық таралу ауқымын кеңейту, тілдік ресурстарға жаппай қол жеткізу тетігі. Цифрландырылған жүйе түріндегі қазақ тіліндегі мәтіндердің базасын көрсететін осы ақпараттық-анықтамалық ашық жүйе ұлттық тіл тіршілігінің белгілі бір кезеңінде (немесе кезеңдерінде) әдеби тіл стилінің, тілдік қолданудың барлық түрлерін жинақтайды және тұтынушыға ұсынады.
Жоба жетекшісі – филология ғылымдарының кандидаты, доцент Аитова Н. Н., техникалық сүйемелдеу бойынша жетекшісі – М. Бақытқызы. Жоба жұмысына филолог ғалымдар, келесі отандық жоғары оқу орындары мен ғылыми ұйымдардың сала мамандары қатысты:
- А. Байтұрсынов атындағы Тіл білімі институты;
- Қазақ ұлттық университеті Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ;
- Л. Н. Гумилев атындағы Еуразиялық ұлттық университеті;
- Назарбаев Университеті;
- Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті;
- Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті;
- Баишев университеті;
- «Minialgo» ЖШС;
- «Qazkitap баспасы» ЖШС.
Публицистикалық мәтіндер корпусына «Егемен Қазақстан», «Ана тілі», «Қазақ әдебиеті», «Түркістан», «Заң» газеттерінде жарияланған мақалалардың электронды көшірмелері енгізілді.
Әлемнің негізгі тілдерінің көпшілігінде өздерінің ұлттық корпустары бар, олар бір-бірінен мәтіндерді ғылыми өңдеудегі толықтығы мен деңгейі арқылы ерекшеленеді.
Қазіргі әлем тілдері ішінде мойындалған корпус – «Британдық ұлттық корпус» (BNC), көптеген басқа заманауи корпустар соған бағытталған. Прагадағы Карл университетінде құрылған чех ұлттық корпусы да ерекше орын алады, Орыс тілінің ұлттық корпусы да қарқынды дамуда.
Ұлттық корпустың мүмкіндіктері:
- тілді ана тілі немесе шеттілі ретінде үйрету үшін қажет (әлемде оқулықтар мен оқу бағдарламалары қазір Корпусқа бағытталған. Кез келген шетелдік, мектеп оқушысы, мұғалім, журналист, редактор және жазушы корпусты қолдана отырып, бейтаныс сөзді немесе грамматикалық форманың қолдану ерекшеліктерін тез және тиімді тексере алады);
- тілдің лексикасы мен грамматикасын, ондағы жүздеген жылдар бойы болған өзгерістерді ғылыми зерттеу үшін қажет;
- ақпаратты іздеуді оңтайландырады;
- ауқымды материалдарды талдау, өңдеуді, статистикалық мәліметтерді алуды оңайлатады;
- қажетті сөздіктерді корпус базасына негізінде құрастыруға болады;
Мәтінге 12-20 параметрлік метабелгілер (мәтін авторы, мәтін тақырыбы, мәтін стилі, жанр, мәтін түрі, хронотоп, дереккөз, басылым мерзімі және т.б.) жасалды.
Алдағы уақытта публицистикалық стильдің басқа да ішкі жанрларын қамту, сондай-ақ басылым кезеңдері бойынша ұлғайту және дереккөздердің атаулары бойынша кеңейту көзделуде.
Ескертпе: сайт 2021 жылы ашылғандықтан, қаралым саны аз.


Ел тұрғындары мен мемлекеттік қызметшілерге құжаттарды сауатты толтыру бойынша үлгілік сайт

«Qujat.kz» - құжаттарды қазақ және орыс тілдерінде сауатты әзірлеу бойынша үлгілер мен нұсқаулықтар берілген электрондық база.
Сайтта іс қағаздарын жүргізу 2-ге бөлінген: «кеңсе» және «кадр» құжаттары, онда құжаттардың жеке үлгілері ұсынылған.
Құжаттарды іздеудің 3 түрі қолданылады: түрі және атауы бойынша және әріп бойынша жүйелі іздеу.
Құжаттардың екі жүзден астам үлгісі (қазақ және орыс тілдерінде) PDF және DOC нұсқаларында қолжетімді.
Құжаттардың үлгілеріне онлайн өзгерістер енгізуге арналған сервис жұмыс істейді.
Сайтта «Құқықтық негіз», «Мақалалар», «Кітапхана», «Терминдер», «Сұрақ-жауап» бөлімдері орналасқан.
Қаралым – 131 558.

Қазақ тілін латын графикасына көшіру барысын сүйемелдейтін сайт

«Qazlatyn.kz» (портал және конвертер) - еліміздегі латын графикасына көшу үдерісін сүйемелдейтін негізгі ұлттық портал.
Порталдың көпфункционалды конвертері мәтіндерді кирилден латынға және төте жазуға онлайн сәйкестендіруге мүмкіндік береді. Конвертердің ішкі ядросы (кодтары) «Яндекс переводчик» веб-сервисіне орналастырылып, қазіргі таңда «казахский (латиница)» деген жазумен халықаралық деңгейдегі тілдер қатарына қосылды.
Қаралым: портал – 182 773, конвертер – 1 582 769.

Ономастикалық атаулар жинақталған сайт

«Atau.kz» - ономастика саласындағы сайт.
Сайтқа Қазақстан бойынша көшелердің, мәдениет, білім беру мекемелерінің, түрлі объектілердің атаулары жинақталған.
Сондай-ақ базада Қазақстан Республикасындағы жерлер мен су айдындары атауларының толық тізбесі бар.
Пайдаланушылар объектілерге атау беру ережелерімен, ономастика жөніндегі нормативтік-құқықтық құжаттармен, ұлттық және өңірлік ономастика комиссиялары туралы ақпаратпен, ономастика жөніндегі әдебиеттер тізімімен және зерттеу жұмыстарымен таныса алады.
Қаралым – 246 008.

Мемлекеттік тіл саясатының іске асырылу барысынан хабардар ететін сайт

«Tilalemi.kz» - тіл саясатын жүзеге асыру саласындағы жаңалықтар, лингвист ғалымдардың мақалалары, республикалық конкурстардың, іс-шаралардың ережелері және т.б. орналастырылған портал. Сонымен қатар порталда кітаптар, мультимедиялық бағдарламалар, сөздіктер мен журналдар орналастырылған.
Қаралым – 5 258 045.]]> «Аbai.institute» - 2020 жылғы 18 қарашада Нұр-Сұлтан қаласында қазақ тілін Қазақстанда және шетелде оқыту және ілгерілету бағдарламасы шеңберінде әзірленген «Аbai.institute» веб-порталы таныстырылды. Бұл-еліміздің азаматтарына, шетелдегі қазақ диаспорасына және шетел азаматтарына қазақ тілін, әдебиеті мен мәдениетін насихаттауға мүмкіндік беретін бірегей жоба. Сондай-ақ, «Аbai.institute» Android және iOS қолдайтын мобильді қосымшада қолжетімді. Жоба Гете институты немесе Пушкин институты негізінде жасалған.
Портал 6 тілде (қазақ, ағылшын, неміс, француз, орыс, түрік, парсы) ұсынылған. Бүгінгі күні порталды пайдаланушылар саны - 20 183 адам.
Сондай-ақ Ресей, Түркия, Франция, Германия, Бельгия, Иран, Моңғолия елдеріндегі қазақ диаспорасы үшін қазақ тілін оқыту курстары өткізілді.
2021 жылы аталған жоба аясында АҚШ, Ресей, Түркия, Франция, Германия, Бельгия, Иран, Моңғолия, Өзбекстан елдеріндегі қазақ тілі оқытушыларының біліктілігін арттыру курстары өткізілді.
Сонымен қатар шетелдегі қазақ диаспорасына арналған қазақ тілін үйрететін әмбебап басылым әзірленді. А1, А2 деңгейлері бойынша басылымның контенті қазақ, орыс, түрік, ағылшын тілдерінде әзірленіп, «Abai.institute» онлайн платформасына орналастырылды.
Жоба аясында Түркия, АҚШ, Ресей, Франция, Германия, Бельгия, Иран, Моңғолия және Өзбекстанда қазақ тілі кабинеттерін ашу арқылы офлайн және онлайн оқыту жүргізілуде.
Жобада «Отандастар қоры» АҚ ерекше рөл атқарады, ол шетелдегі отандастармен жұмысты ұйымдастырады және жоғарыда аталған елдердегі қазақ тілі кабинеттерінің үздіксіз жұмысын қамтамасыз етеді.
Портал Android Және iOS қолдайтын мобильді қосымшада қол жетімді.
Қаралым – 182 740.
«Tilqural.kz» - қазақ тілін оқытуға арналған веб-сервис. Сайтта қазақ тілін білмейтін ересектерге А1, А2, В1, В2, С1 деңгейлерінде тіл үйренуге мүмкіндік беретін онлайн-курс бар.
Тіркелгеннен кейін пайдаланушы қазақ тілін меңгеру деңгейін анықтау үшін тестілеуден өтеді. Тестілеу нәтижелері бойынша жүйе оқу курсын ұсынады (5 деңгейдің бірі).
Сайт сөздік қорын толықтыруға, жаңа сөздердің мағынасын түсінуге және оларды күнделікті өмірде қолдануға, еркін оқуға, өз ойын ауызша да, жазбаша да жеткізуге, сөздерді дұрыс дыбыстауға, сөйлемдерді сауатты құрастыруға мүмкіндік береді.
Пайдаланушы жеке кабинетінде орындалған сабақтар бойынша статистиканы көре алады.
Қызметті Android, iOS платформалары арқылы жүктеуге болады.
Қаралым – 93 247.
«Tilmedia.kz» - 2017 жылы құрылған үштілді «Tilmedia.kz» сайты қызықты және тиімді тәсілдер арқылы қазақ тілін үйренуге болады.
Сайт жұмысы мемлекеттік, орыс және ағылшын тілдерін насихаттауға, олардың қолданылу аясы мен әдістемесін кеңейтуге бағытталған. Тілдерді оқыту әдістемесі аудио және бейне мазмұнға негізделген.
Сайтта латын және араб графикасы қарастырылған.
Сайт «ақпарат», «қара», «тыңда», «оқы», «сұрақ-жауап» атты 5 блогтан тұрады және онда тіл саясаты саласындағы өзекті мәселелер туралы жаңалықтар, сабақтар, сабақтар, танымдық аудиожазбалар, балалар мен ересектерге арналған бейнероликтер, аудиокітаптар, әдістемелік құралдар, көркем және балалар әдебиеті және т.б. орналастырылған.
Қаралым – 170 749.
«Вalatili.kz» сайты қазақ тілін оқып, дамытқысы келетін үш жастан асқан балаларға, сонымен қатар бала тәрбиесі мен оқытуды жүзеге асырушы тәрбиешілер мен мұғалімдерге, ата-аналарға арналады. Сайт интуитивті іздеу жүйесі мен ыңғайлы навигация жүйесі бар онлайн платформа негізінде жұмыс істейді.
Сайтта баланың өзіндік жұмысына арналған жұмыс парақтары, ұcтаздар мен тәрбиешілерге, ата-аналарға әдістеме парақтары ұсынылған.
Грамматика мен орфографияны үйренуге арналған материалдар, соның ішінде интерактивті әліпби мен ойындар, жас ерекшеліктеріне сәйкес аудиодиктанттар, каллиграфиялық дағдыларды дамытуға арналған тапсырмалар, қосымшалар қарастырылған. Балалардың жас ерекшеліктеріне сәйкес оқуға арналған көркем мәтіндер, соның ішінде қызықты әңгімелер, тақырыптық өлеңдер, интерактивке негізделіп жасалған жаңылтпаштар, жұмбақтар мен мақал-мәтелдер топтастырылған.
Мамандардың лингвистикалық мәселелерге қатысты мақалалары, ғылыми еңбектері, сондай-ақ балабақшалар мен бастауыш сынып мұғалімдеріне арналған оқу құралдары мен сабақ жоспарлары жарияланады.
Қаралым – 560 632.

Тілдік сауаттылықты арттыруға бағытталған сайттар

«Emle.kz» - сайты қазақша дұрыс жазу, жұртшылықтың тіл мәдениетін көтеру мақсатында құрылды. Деректер базасында қазақ тілінің өзекті орфографиялық сөздігі, орфография ережелері, осы салаға қатысты ғылыми әдебиеттер бар. Сайттың «Әдеби тіл нормалары» блогында сөз сазы, оның көркем әдебиет пен өмірдегі маңызы, ережелері мен қағидалары берілсе, «Орфография» блогында сөздердің дұрыс жазылу ережелері беріледі. Сондай-ақ кірме сөздер мен терминдік мәнге ие сөздердің бұрынғы және қазіргі жазылу барысындағы айырмашылықтары салыстырмалы түрде көрсетіледі. «Пунктуация» блогында тыныс белгілердің қойылу ретіне байланысты ережелер енгізілсе, «Аббревиатура» блогында қысқарған сөздер, олардың толық атаулары, қысқарылу реті, атаулар мен сөздерді қысқарту барысында басшылыққа алынатын қағидалар мен сүйенетін заңдылықтар келтіріледі. «Мақалалар» блогында осы саладағы ғалымдардың ғылыми мақалалары келтірілген. Оқырман автормен байланысып, мақаланың астына пікір қалдырып, сұрағына жауап ала алады.
Қаралым – 1 500 512.
«Termincom.kz» - сайты Қазақстан Республикасы Үкіметі жанындағы терминологиялық комиссия бекіткен терминдерді бірыңғай электрондық базаға үздіксіз енгізу, қазіргі заманғы ғылым, білім, техника және экономика, қоғамдық-әлеуметтік бағыттар бойынша салааралық терминологиялық қорды біріздендіру және жетілдіру мақсатында құрылды.
Бұл терминологиялық лексиканы біріздендіруге, терминологиялық қорды толықтыруға, терминдер мен атауларды қазақ тілінің нормаларына сәйкес реттеуге, терминологиялық атауларды пайдалану тиімділігін арттыру үшін қалың жұртшылыққа арналған ақпараттық құралдың бір түрі.
«Termincom.kz» электрондық сайты «Бекітілген терминдер», «Терминдер хронологиясы», «Қолданыстағы салалық терминдер», «Ойталқы», «Құқықтық-нормативтік база», «Ғылыми-әдіcтемелік негіздер» және «Іздеу» блоктарынан тұрады.
«Бекітілген терминдер» блогында Республикалық терминологиялық комиссиясында мақұлданған терминдер орналастырылса, «Терминдер хронологиясында» терминдердің бекітілу мерзімдері және олардың сөздік ретінде жарық көруінен мәліметтер беріледі.
«Қолданыстағы салалық терминдер» блогында Республикалық терминология комиссиясының мақұлдауымен жарық көрген терминологиялық сөздіктер салынды.
«Ойталқы» айдарында бекітуге ұсынылатын терминдерге қатысты әрбір оқырман өз ой-пікірін қалдыра алады.
«Ғылыми-әдістемелік негіздер» блогында терминжасам мәселелеріне қатысты еңбектер ұсынылып отыр.
Қаралым – 2 901 202.
«Sozdikqor.kz» - әртүрлі салалық сөздіктер мен энциклопедиялардағы сөздермен және тұрақты сөз тіркестерімен, ескірген қазақ сөздерімен, кірме сөздермен, ақпараттық технологиялардың даму кезеңіндегі жаңа технологиялық сөздердің мағынасымен танысуға мүмкіндік беретін алғашқы әмбебап платформа.
Базаға 400 000 сөз, 1 243 850 тілдік бірлік жүктелген.
Порталға 60-қа жуық түрлі салалық сөздіктер мен энциклопедиялар енгізілген. Атап айтқанда, 15 томдық Қазақ әдеби тілінің сөздігі, Абай сөздігі, Ахмет Байтұрсынов энциклопедиясы, қазақ тілінің синонимдер сөздігі, қазақ тілінің фразеологиялық сөздігі және т.б.
Порталдың іздеу жүйесі арқылы сөздердің анықтамасын, синонимдерін, антонимдерін, омонимдерін, сөздердің фразеологиялық тіркестерде кездесу жиілігін білуге болады.
2021 жылы «синонимайзер» функциясы қосылды, тестілеу кезеңі өткізілуде. Кілт сөздерді дыбыстандыру функциясы бар.
Порталдың мобильді қосымшасын Goolge Play және App Store-дан жүктеуге болады. @Sozdikqor.kz тelegram-бот жұмыс істейді.
Қаралым – 1 042 369.
«Qazcorpora.kz» - қазақ тілі ұлттық корпусының публицистикалық мәтіндерінің кіші корпусы – «Ұлттық рухани жаңғыру» ұлттық жобасы шеңберінде іске асырылып жатқан жобалардың бірі.
Корпус – белгілі бір тілдегі мәтіндердің электронды түрде жинақталуына негізделген ақпараттық-анықтамалық жүйе. Корпусты құрудың негізгі мақсаты – табиғи тілдік ресурстарды жинау, қалыпқа келтіріп, жүйелендіру, нәтижелерді ұтымды пайдалану үшін тұтынушыларға ұсыну.
Ұлттық корпус – бұл қазақ тілінің бір жүйеге кіріктірілген тілдік материалдарының базасы ғана емес, сондай-ақ виртуалды кеңістікте мемлекеттік тілдің қызмет етуін, семантикалық кеңістігін кеңейту, ақпараттық таралу ауқымын кеңейту, тілдік ресурстарға жаппай қол жеткізу тетігі. Цифрландырылған жүйе түріндегі қазақ тіліндегі мәтіндердің базасын көрсететін осы ақпараттық-анықтамалық ашық жүйе ұлттық тіл тіршілігінің белгілі бір кезеңінде (немесе кезеңдерінде) әдеби тіл стилінің, тілдік қолданудың барлық түрлерін жинақтайды және тұтынушыға ұсынады.
Жоба жетекшісі – филология ғылымдарының кандидаты, доцент Аитова Н. Н., техникалық сүйемелдеу бойынша жетекшісі – М. Бақытқызы. Жоба жұмысына филолог ғалымдар, келесі отандық жоғары оқу орындары мен ғылыми ұйымдардың сала мамандары қатысты:
- А. Байтұрсынов атындағы Тіл білімі институты;
- Қазақ ұлттық университеті Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ;
- Л. Н. Гумилев атындағы Еуразиялық ұлттық университеті;
- Назарбаев Университеті;
- Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті;
- Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті;
- Баишев университеті;
- «Minialgo» ЖШС;
- «Qazkitap баспасы» ЖШС.
Публицистикалық мәтіндер корпусына «Егемен Қазақстан», «Ана тілі», «Қазақ әдебиеті», «Түркістан», «Заң» газеттерінде жарияланған мақалалардың электронды көшірмелері енгізілді.
Әлемнің негізгі тілдерінің көпшілігінде өздерінің ұлттық корпустары бар, олар бір-бірінен мәтіндерді ғылыми өңдеудегі толықтығы мен деңгейі арқылы ерекшеленеді.
Қазіргі әлем тілдері ішінде мойындалған корпус – «Британдық ұлттық корпус» (BNC), көптеген басқа заманауи корпустар соған бағытталған. Прагадағы Карл университетінде құрылған чех ұлттық корпусы да ерекше орын алады, Орыс тілінің ұлттық корпусы да қарқынды дамуда.
Ұлттық корпустың мүмкіндіктері:
- тілді ана тілі немесе шеттілі ретінде үйрету үшін қажет (әлемде оқулықтар мен оқу бағдарламалары қазір Корпусқа бағытталған. Кез келген шетелдік, мектеп оқушысы, мұғалім, журналист, редактор және жазушы корпусты қолдана отырып, бейтаныс сөзді немесе грамматикалық форманың қолдану ерекшеліктерін тез және тиімді тексере алады);
- тілдің лексикасы мен грамматикасын, ондағы жүздеген жылдар бойы болған өзгерістерді ғылыми зерттеу үшін қажет;
- ақпаратты іздеуді оңтайландырады;
- ауқымды материалдарды талдау, өңдеуді, статистикалық мәліметтерді алуды оңайлатады;
- қажетті сөздіктерді корпус базасына негізінде құрастыруға болады;
Мәтінге 12-20 параметрлік метабелгілер (мәтін авторы, мәтін тақырыбы, мәтін стилі, жанр, мәтін түрі, хронотоп, дереккөз, басылым мерзімі және т.б.) жасалды.
Алдағы уақытта публицистикалық стильдің басқа да ішкі жанрларын қамту, сондай-ақ басылым кезеңдері бойынша ұлғайту және дереккөздердің атаулары бойынша кеңейту көзделуде.
Ескертпе: сайт 2021 жылы ашылғандықтан, қаралым саны аз.


Ел тұрғындары мен мемлекеттік қызметшілерге құжаттарды сауатты толтыру бойынша үлгілік сайт

«Qujat.kz» - құжаттарды қазақ және орыс тілдерінде сауатты әзірлеу бойынша үлгілер мен нұсқаулықтар берілген электрондық база.
Сайтта іс қағаздарын жүргізу 2-ге бөлінген: «кеңсе» және «кадр» құжаттары, онда құжаттардың жеке үлгілері ұсынылған.
Құжаттарды іздеудің 3 түрі қолданылады: түрі және атауы бойынша және әріп бойынша жүйелі іздеу.
Құжаттардың екі жүзден астам үлгісі (қазақ және орыс тілдерінде) PDF және DOC нұсқаларында қолжетімді.
Құжаттардың үлгілеріне онлайн өзгерістер енгізуге арналған сервис жұмыс істейді.
Сайтта «Құқықтық негіз», «Мақалалар», «Кітапхана», «Терминдер», «Сұрақ-жауап» бөлімдері орналасқан.
Қаралым – 131 558.

Қазақ тілін латын графикасына көшіру барысын сүйемелдейтін сайт

«Qazlatyn.kz» (портал және конвертер) - еліміздегі латын графикасына көшу үдерісін сүйемелдейтін негізгі ұлттық портал.
Порталдың көпфункционалды конвертері мәтіндерді кирилден латынға және төте жазуға онлайн сәйкестендіруге мүмкіндік береді. Конвертердің ішкі ядросы (кодтары) «Яндекс переводчик» веб-сервисіне орналастырылып, қазіргі таңда «казахский (латиница)» деген жазумен халықаралық деңгейдегі тілдер қатарына қосылды.
Қаралым: портал – 182 773, конвертер – 1 582 769.

Ономастикалық атаулар жинақталған сайт

«Atau.kz» - ономастика саласындағы сайт.
Сайтқа Қазақстан бойынша көшелердің, мәдениет, білім беру мекемелерінің, түрлі объектілердің атаулары жинақталған.
Сондай-ақ базада Қазақстан Республикасындағы жерлер мен су айдындары атауларының толық тізбесі бар.
Пайдаланушылар объектілерге атау беру ережелерімен, ономастика жөніндегі нормативтік-құқықтық құжаттармен, ұлттық және өңірлік ономастика комиссиялары туралы ақпаратпен, ономастика жөніндегі әдебиеттер тізімімен және зерттеу жұмыстарымен таныса алады.
Қаралым – 246 008.

Мемлекеттік тіл саясатының іске асырылу барысынан хабардар ететін сайт

«Tilalemi.kz» - тіл саясатын жүзеге асыру саласындағы жаңалықтар, лингвист ғалымдардың мақалалары, республикалық конкурстардың, іс-шаралардың ережелері және т.б. орналастырылған портал. Сонымен қатар порталда кітаптар, мультимедиялық бағдарламалар, сөздіктер мен журналдар орналастырылған.
Қаралым – 5 258 045.]]> admin Tue, 13 Sep 2022 11:48:04 +0600 https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/12/aurudy-aldyn-alu.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/12/aurudy-aldyn-alu.html Тұмаудың алдын алу шаралары бойынша дәрігерлер ерте қамданып, алдын алу шараларына кірісіп те кетті. Бірақ, ауруханаларда дәл осы уақытта балалар арасында тағы бір қауіпті дерттің белең алатыны белгілі. Жедел респираторлық ауру ОРЗ белгілері тұмауға ұқсас. Бұл маусымдық қауіпті дерттің алдын алу шаралары ата аналардың өз қолында. Күздің қара суығын елеп ескермеген ересектер де төсек тартып қалатыны жасырын емес. Ал, балалар үшін оның қауіптілігі аталмыш ауру да тез тарайтын жұқпалы дертке жатады. Вирус адам ағзасын бірден әлсіретіп жібере алады.
Адам өз бойындағы барлық қабілеттерді игеріп, аурудың алдын алуға қауқарлы. Бұл дәрігерлердің ұсынысы. Ақ халаттылар барлық адам ағзасында кез келген ауруға қарсы тұра алатын «антивурус» барлығын айтады. Ең бастысы аурудың алдын алуға әрекет ету. Иммунитетті көтеру үшін алдымен адам өз ағзасын артық заттардан үнемі тазартып отыру керек. Бұл алдымен жеке бас тазалығын сақтау болып табылады. Содан кейін жақсы тамақтану, жаттығу жасау, көп жүру және денені салқын ауа райына үйрету болып табылады. Сондай ақ, соңғы кездері мамандар аурудың алдын алу үшін ет, балық сияқты тағамдардан бас тартуды да ұсынып жүр. Иммунитетті түсіретін тағамдарды көп пайдалану да ағзаның жұмысын нашарлатады.
Тыныс жолдарының ауруы
Аурудың алғашқы белгі-лері біліне бастағанда кәдімгі пияздың иісімен де емделуге болады. Ол үшін ұсақтап туралған пиязды шыны ыдысқа салып, оны иіскеу арқылы да ауруды аластатуға болады екен. Мұны күніне үш - төрт рет қайталауға болады. Фитонцид деп аталатын қышқыл жұқпалы дерттің ви-рустарын бірден жойып жіберуге ықпал етеді.
Алғашқы күні жедел респераторлық тыныс ауруларының адамды алқымнан алып, мазасын қашыратыны анық. Бұл күні өзіңізге демалыс жариялаңыз. Тіпті, науқасқа теледидар көрудің өзі аса ауыр салмақ болады. Мұрын қуыстарының бітеле бастағанын байқасаңыз, үш төрт тамшы алоэ сығындысын тамызуға болады. Бірден жедел әсер ететін антибиотик пен сироптарға жүгірудің қажеті жоқ. Ал, дене қызуы көтерілгеннен қорқудың да қажеті жоқ. Мамандар 38 градусқа дейін қызуы көтерілген науқастарға уақытша тамақ ішуден бас тартуға кеңес береді. Дене қызуы күрт көтеріліп кеткен науқас ашығу арқылы да аурудың бетін қайтара алады екен. Ол үшін тіпті екі күнге дейін тамақ іш-пеуге тура келеді. Алдымен бұл кезде адам ағзасы артық заттардан әбден тазарады. Тамақ ішпеу деген тәулік бойы нәр татпау деген сөз емес. Дегенмен, артық тамақтанудың салдарынан ас ауырған адамның бойына дарымайды деген қағиданы есте ұстаған абзал.Соның кесірінен де науқас бірден әлсіреп кетуі мүмкін. Ашығу кезінде қайнаған суға лимон қосып осы сұйықтықты тәулігіне бірнеше рет ішіп отырған абзал. Егер дене қызуы 37 градустан сәл ғана асып тұрған болса мұндай кезде ет, балық, жұмыртқа сияқты ауыр тағамдардан бас тарту керек. Қара қарақат мұндайда ауырған адамға теңдесі жоқ дәрумен. Дене қызуының бірден көтеріліп кетуінен қорқудың қажеті аз. Өйткені адам бойындағы қызу ауруды жоюға бағытталған күш.
Вирустық ауруларды антибиотик жеңе алмайды
Әрине, алқымнан алған ауруды оңай жеңу жолдарының бірі антибиотик қабылдау. Ал, қазір дәрігерлер сол дәрі түйірлерінің кері әсерінің көп екендігін дәлелдеп бағуда. Мысалы, антибиотик адам ағзасындағы ішек бактерияларын жойып жібереді екен. Сондықтан бірден дәріге жүгіруге болмайды. Көпшілік дене қызуы көтерілген кезде әсері мықты дәрілер қабылдаған дұрыс деп шешеді. Қазіргі заманғы медицина оны теріске шығаруда. Салқын тиіп ауырған науқас дәрігердің бақылауында болып, оның тұмау еместігіне көз жеткізген соң өздігінен де емделуге мүмкіндік бар. Тіпті, бүгінде дәрігерлер ағза қызуы 39 градусқа жетпей әсерлі дәрілер ішуге кеңес бермейді. Жарнамадағы дәрі түйірлерінің тек ақша үшін көрсетілетінін естен шығармаған абзал. Егер, дене қызуыңыз көтеріліп, әлсіреп кеткеніңізді бай-қасаңыз, ваннаға дейін жететін қауқарыңыз болса, төрт бес минут жылы душ қабылдауға да болады. Мұндайда адамның бойы сергіп, күш қуат жинайды. Содан кейін жылы орамалға оранып он минуттай демалып алыңыз. Тіпті, мұндай жылы душты күніне үш төрт рет қабылдауға да болады. Бірақ, су құйынудың уақытын ұзартып алмау қажет.Бұл да иммунитетті көтерудің табиғи және ең пайдалы түрі. Бойды сергітіп алған соң, халық еміне жүгініңіз. Бал қосылған жылы шәй ішіп терлеуге де болады. Қазіргі кезде дәріханаларда әртүрлі пайдалы шөптердің орнын алмастыратын капсулар да бар. Олар шөптен жасалғандықтан, ағзаға ешқандай кері әсері болмайды. Мысалы БАД: Капсула құрамында цинктен бастап көптеген пайдалы дәрумендер бар. Бұл құрал бір жағынан аурудың алдын алуға да септігін тигізеді. Екіншіден аурудың алғаш-қы белгілері біліне бастаған күндері пайдасы көп. Және шөптен жасалған құралдың бағасы да онша қымбат емес. Толық емделіп кету үшін күніне жеті сегіз капсулаға дейін ішуге болады.
Бірден дәріге жүгірудің қажеті жоқ
Бүгінгі күні балалар арасында тамақ ауруларының көптеген түрі кездеседі. Олар бронхиттен бас-тап, ларингит, трахеит, тонзилит т.б. Асқынған аурулар жедел тыныс жолдары ауруларына ұласады. Аурудың вирусы асқынып кетсе, адамның басқа ағзаларын зақымдайды. Ал бүгінгі күні аталмыш ауруларды да антибиотиктердің көмегінсіз емдеуге болатынын дәрігерлер де мойындай бастаған сияқты. Мұнда да халық еміне жүгінуге болады. Ол сұйықтықты көп ішу, тамақты тұзды сумен шаю т.б. Дегенмен өз бе-тінше ем қабылдаудың да қауіпті тұстары бар. Сондықтан салқын тиіп ауырған адам үшін зиянды заттарды да жазып отырмыз. Мысалы, дене қызуы 38 градусқа жетпесе, қызуды түсіруге ұмтылудың қажеті жоқ. Бірақ, кейбір кішкентай нәрестелердің мұндай қызуды көтере алмайтынын да ескерген абзал. Ол үшін әрине, тағы да міндетті түрде дәрігердің кеңесіне құлақ түрген дұрыс. Ал, артық дәрі, дәрмек беру ең алдымен кішкентай сәбилер үшін аса қауіпті. Дәрігердің ұсынысынсыз берілген дәрілер баланың бауырын зақымдауы әбден мүмкін. Және бір жасқа толмаған баланы ыстығы көтерілген сәтте әртүрлі майлармен сылауға да болмайды. Негізі ересектерге тамағына иод жағудың қауіпті екендігін де көбіміз біле бермейміз. Ал, баспасы бар адамдар көбіне тамағын қыздыр-ғанды ұнатады. Ауру уақытша тынышталған сияқты болады. Бірақ, керісінше ауруды асқындырып алатынын көпшілік біле бермейді. Сарымсақ кез келген жұқпалы дертке шипа. Балалы үйдің дастарханында сарымсақ міндетті түрде тұруы керек. Әсіресе, күз көктем айларында, бала бақшаға мектепке баратын балалар үшін аурудың алдын алуға оның көмегі көп. Тыныс жолдары аурулары да негізінен жедел тарайтын жұқпалы аурулар қатарына жатқызылады. Тіпті, ғалымдар кәдімгі сарымсақтың өзі аурудың алдын алуға арналған басты дәрілік құрал екендігін дәлелдеумен келеді. Сарымсақтан моншақ жасап та балаларды жұқпалы дерттен сақтауға әбден болады.]]> Тұмаудың алдын алу шаралары бойынша дәрігерлер ерте қамданып, алдын алу шараларына кірісіп те кетті. Бірақ, ауруханаларда дәл осы уақытта балалар арасында тағы бір қауіпті дерттің белең алатыны белгілі. Жедел респираторлық ауру ОРЗ белгілері тұмауға ұқсас. Бұл маусымдық қауіпті дерттің алдын алу шаралары ата аналардың өз қолында. Күздің қара суығын елеп ескермеген ересектер де төсек тартып қалатыны жасырын емес. Ал, балалар үшін оның қауіптілігі аталмыш ауру да тез тарайтын жұқпалы дертке жатады. Вирус адам ағзасын бірден әлсіретіп жібере алады.
Адам өз бойындағы барлық қабілеттерді игеріп, аурудың алдын алуға қауқарлы. Бұл дәрігерлердің ұсынысы. Ақ халаттылар барлық адам ағзасында кез келген ауруға қарсы тұра алатын «антивурус» барлығын айтады. Ең бастысы аурудың алдын алуға әрекет ету. Иммунитетті көтеру үшін алдымен адам өз ағзасын артық заттардан үнемі тазартып отыру керек. Бұл алдымен жеке бас тазалығын сақтау болып табылады. Содан кейін жақсы тамақтану, жаттығу жасау, көп жүру және денені салқын ауа райына үйрету болып табылады. Сондай ақ, соңғы кездері мамандар аурудың алдын алу үшін ет, балық сияқты тағамдардан бас тартуды да ұсынып жүр. Иммунитетті түсіретін тағамдарды көп пайдалану да ағзаның жұмысын нашарлатады.
Тыныс жолдарының ауруы
Аурудың алғашқы белгі-лері біліне бастағанда кәдімгі пияздың иісімен де емделуге болады. Ол үшін ұсақтап туралған пиязды шыны ыдысқа салып, оны иіскеу арқылы да ауруды аластатуға болады екен. Мұны күніне үш - төрт рет қайталауға болады. Фитонцид деп аталатын қышқыл жұқпалы дерттің ви-рустарын бірден жойып жіберуге ықпал етеді.
Алғашқы күні жедел респераторлық тыныс ауруларының адамды алқымнан алып, мазасын қашыратыны анық. Бұл күні өзіңізге демалыс жариялаңыз. Тіпті, науқасқа теледидар көрудің өзі аса ауыр салмақ болады. Мұрын қуыстарының бітеле бастағанын байқасаңыз, үш төрт тамшы алоэ сығындысын тамызуға болады. Бірден жедел әсер ететін антибиотик пен сироптарға жүгірудің қажеті жоқ. Ал, дене қызуы көтерілгеннен қорқудың да қажеті жоқ. Мамандар 38 градусқа дейін қызуы көтерілген науқастарға уақытша тамақ ішуден бас тартуға кеңес береді. Дене қызуы күрт көтеріліп кеткен науқас ашығу арқылы да аурудың бетін қайтара алады екен. Ол үшін тіпті екі күнге дейін тамақ іш-пеуге тура келеді. Алдымен бұл кезде адам ағзасы артық заттардан әбден тазарады. Тамақ ішпеу деген тәулік бойы нәр татпау деген сөз емес. Дегенмен, артық тамақтанудың салдарынан ас ауырған адамның бойына дарымайды деген қағиданы есте ұстаған абзал.Соның кесірінен де науқас бірден әлсіреп кетуі мүмкін. Ашығу кезінде қайнаған суға лимон қосып осы сұйықтықты тәулігіне бірнеше рет ішіп отырған абзал. Егер дене қызуы 37 градустан сәл ғана асып тұрған болса мұндай кезде ет, балық, жұмыртқа сияқты ауыр тағамдардан бас тарту керек. Қара қарақат мұндайда ауырған адамға теңдесі жоқ дәрумен. Дене қызуының бірден көтеріліп кетуінен қорқудың қажеті аз. Өйткені адам бойындағы қызу ауруды жоюға бағытталған күш.
Вирустық ауруларды антибиотик жеңе алмайды
Әрине, алқымнан алған ауруды оңай жеңу жолдарының бірі антибиотик қабылдау. Ал, қазір дәрігерлер сол дәрі түйірлерінің кері әсерінің көп екендігін дәлелдеп бағуда. Мысалы, антибиотик адам ағзасындағы ішек бактерияларын жойып жібереді екен. Сондықтан бірден дәріге жүгіруге болмайды. Көпшілік дене қызуы көтерілген кезде әсері мықты дәрілер қабылдаған дұрыс деп шешеді. Қазіргі заманғы медицина оны теріске шығаруда. Салқын тиіп ауырған науқас дәрігердің бақылауында болып, оның тұмау еместігіне көз жеткізген соң өздігінен де емделуге мүмкіндік бар. Тіпті, бүгінде дәрігерлер ағза қызуы 39 градусқа жетпей әсерлі дәрілер ішуге кеңес бермейді. Жарнамадағы дәрі түйірлерінің тек ақша үшін көрсетілетінін естен шығармаған абзал. Егер, дене қызуыңыз көтеріліп, әлсіреп кеткеніңізді бай-қасаңыз, ваннаға дейін жететін қауқарыңыз болса, төрт бес минут жылы душ қабылдауға да болады. Мұндайда адамның бойы сергіп, күш қуат жинайды. Содан кейін жылы орамалға оранып он минуттай демалып алыңыз. Тіпті, мұндай жылы душты күніне үш төрт рет қабылдауға да болады. Бірақ, су құйынудың уақытын ұзартып алмау қажет.Бұл да иммунитетті көтерудің табиғи және ең пайдалы түрі. Бойды сергітіп алған соң, халық еміне жүгініңіз. Бал қосылған жылы шәй ішіп терлеуге де болады. Қазіргі кезде дәріханаларда әртүрлі пайдалы шөптердің орнын алмастыратын капсулар да бар. Олар шөптен жасалғандықтан, ағзаға ешқандай кері әсері болмайды. Мысалы БАД: Капсула құрамында цинктен бастап көптеген пайдалы дәрумендер бар. Бұл құрал бір жағынан аурудың алдын алуға да септігін тигізеді. Екіншіден аурудың алғаш-қы белгілері біліне бастаған күндері пайдасы көп. Және шөптен жасалған құралдың бағасы да онша қымбат емес. Толық емделіп кету үшін күніне жеті сегіз капсулаға дейін ішуге болады.
Бірден дәріге жүгірудің қажеті жоқ
Бүгінгі күні балалар арасында тамақ ауруларының көптеген түрі кездеседі. Олар бронхиттен бас-тап, ларингит, трахеит, тонзилит т.б. Асқынған аурулар жедел тыныс жолдары ауруларына ұласады. Аурудың вирусы асқынып кетсе, адамның басқа ағзаларын зақымдайды. Ал бүгінгі күні аталмыш ауруларды да антибиотиктердің көмегінсіз емдеуге болатынын дәрігерлер де мойындай бастаған сияқты. Мұнда да халық еміне жүгінуге болады. Ол сұйықтықты көп ішу, тамақты тұзды сумен шаю т.б. Дегенмен өз бе-тінше ем қабылдаудың да қауіпті тұстары бар. Сондықтан салқын тиіп ауырған адам үшін зиянды заттарды да жазып отырмыз. Мысалы, дене қызуы 38 градусқа жетпесе, қызуды түсіруге ұмтылудың қажеті жоқ. Бірақ, кейбір кішкентай нәрестелердің мұндай қызуды көтере алмайтынын да ескерген абзал. Ол үшін әрине, тағы да міндетті түрде дәрігердің кеңесіне құлақ түрген дұрыс. Ал, артық дәрі, дәрмек беру ең алдымен кішкентай сәбилер үшін аса қауіпті. Дәрігердің ұсынысынсыз берілген дәрілер баланың бауырын зақымдауы әбден мүмкін. Және бір жасқа толмаған баланы ыстығы көтерілген сәтте әртүрлі майлармен сылауға да болмайды. Негізі ересектерге тамағына иод жағудың қауіпті екендігін де көбіміз біле бермейміз. Ал, баспасы бар адамдар көбіне тамағын қыздыр-ғанды ұнатады. Ауру уақытша тынышталған сияқты болады. Бірақ, керісінше ауруды асқындырып алатынын көпшілік біле бермейді. Сарымсақ кез келген жұқпалы дертке шипа. Балалы үйдің дастарханында сарымсақ міндетті түрде тұруы керек. Әсіресе, күз көктем айларында, бала бақшаға мектепке баратын балалар үшін аурудың алдын алуға оның көмегі көп. Тыныс жолдары аурулары да негізінен жедел тарайтын жұқпалы аурулар қатарына жатқызылады. Тіпті, ғалымдар кәдімгі сарымсақтың өзі аурудың алдын алуға арналған басты дәрілік құрал екендігін дәлелдеумен келеді. Сарымсақтан моншақ жасап та балаларды жұқпалы дерттен сақтауға әбден болады.]]> admin Mon, 12 Sep 2022 09:23:03 +0600 https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/08/drs-1092022.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/08/drs-1092022.html admin Thu, 08 Sep 2022 18:05:59 +0600 https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/01/2022-2023-ou-zhylyny-saba-kestes.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/01/2022-2023-ou-zhylyny-saba-kestes.html ]]> ]]> admin Thu, 01 Sep 2022 11:03:29 +0600 https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/06/01/balany-ttykta-chellendzh-gimnazija-tlekternen.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/06/01/balany-ttykta-chellendzh-gimnazija-tlekternen.html
Халықаралық балаларды қорғау күні аясында өткізілетін "Баланы құттыкта!" челленджі гимназия түлектерінен]]>
Халықаралық балаларды қорғау күні аясында өткізілетін "Баланы құттыкта!" челленджі гимназия түлектерінен]]> admin Wed, 01 Jun 2022 10:31:16 +0600 https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/05/20/zhazy-sua-tsu-mausymy.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/05/20/zhazy-sua-tsu-mausymy.html admin Fri, 20 May 2022 11:14:36 +0600 https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/05/10/ata-analar-zhadynamasy.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/05/10/ata-analar-zhadynamasy.html Конкурсқа қатысу немесе ақылы оқуға түсу үшін 50 балдан төмен жинамау керек, ұлттық ЖОО-ға 70 балдан кем жинамау керек, соның ішінде бейіндік пәннен 7 балдан (әрбір шығармашылық емтиханнан 10 балдан), ал қалған пәндерден (соның ішінде қазақ мектептеріндегі орыс тілінен және орыс мектептеріндегі қазақ тілінен) 4 балдан төмен болмауы керек.
Шығармашылық мамандықтарға өтініштерді ЖОО-ның қабылдау комиссиялары 20 маусымнан 1 шілдеге дейін қабылдайды.
Шығармашылық емтиханды 2-7 шілде аралығында өздері таңдаған ЖОО-ның қабылдау комиссияларында тапсырады.
Білім беру гранттарын тағайындау конкурсына өтініш қабылдау 23 – 31 шілде аралығында жүргізіледі.
Конкурс 1 – 10 тамыз аралығында өткізіледі.
Білім беру грантының иегерлері бұқаралық ақпарат құралдарында («Егемен Қазақстан», «Казахстанская правда») жарияланады.
НАЗАР АУДАРЫҢЫЗ!!!
Бітіруші ұлттық бірыңғай тестілеу өткізу пунктіне рұқсаттамада көрсетілген күні дәл уақытындаөзімен біргекелесі құжаттарды алып келу керек:
ҰБТ-ға кіруге рұқсаттама;
жеке басын куәландыратын құжат;
қара сиялы қалам;
ҰБТ кезінде бітірушіге тыйым салынады:
сөйлесуге;
орнынан тұруға ;
орын ауыстыруға;
кез-келген материалдар және заттармен алмасуға;
аудиторияға калькулятор, фотоаппарат, ұялы байланыс құралдарын (пейджер, ұялы байланыс телефон, планшетник, т.б.), ноутбуктар, плейерлер, шпаргалка және анықтамалық құжаттарды (Менделеев кестесі мен тұздардың ерігіштік кестесінен басқаларын) алып кіруге және қолдануға;
Бітіруші аудиторияда тәртіп сақтау ережесін бұзғанда және тыйым салынған заттарды қолданған жағдайда Министрлік өкілінің шешімімен бітіруші қайта тапсыру құқығынсыз аудиториядан шығарылады, ал оның тест нәтижелері жойылады.
1. Ұлттық бірыңғай тестілеу
Жалпы орта білім беру ұйымдарының білім алушыларын қорытынды аттестаттау:ұлттық бірыңғай тестілеу (ҰБТ);
жалпы білім беретін пәндер бойынша қорытынды емтихандар нысанында өткізіледі.
ҰБТ-ға :орта білімнен кейін және жоғары білім беру ұйымдарына оқуға түсуге тілек білдіргендер;
жалпы орта білім туралы үздік аттестатын алуға үміткерлер;
жалпы орта білім туралы «Алтын белгі» аттестатын алуға үміткерлер;
үстіміздегі жылғы жалпы білім беретін пәндерден республикалық олимпиадалар мен оқушылардың ғылыми жобалар жарысының жүлдегерлері;
өзбек, тәжік, ұйғыр тілінде оқытатын жалпы білім беретін мектептердің оқушылары (мемлекеттік немесе орыс тілінде – ерікті түрде) қатысады.Дәстүрлі түрдеқорытынды аттестаттаудан:
ҰБТ-ға қатысуға тілек білдірмеген бітірушілер;
Жалпы білім беретін пәндер бойынша ағымдағы жылғы халықаралық ғылыми жобалар жарысы мен олимпиадалардың қатысушылары, жалпы орта білім беретін ұйымдардың халықаралық оқушылар алмасу желісі бойынша шетелдерде білім алған оқушылары, республикалық музыкалық мектеп-интернаттардың және жалпы білім беретін мектептерде ұйғыр, өзбек және тәжік тілдерінде оқытатын мектептердің ҰБТ-ға қатысуға тілек білдірмеген бітірушілері, денсаулығына байланысты ҰБТ-ға қатыспаған бітірушілер білім беру ұйымдарында пәндер бойынша қорытынды емтихан нысанында өтеді.
2.ҰБТ-ны өткізу тәртібі
ҰБТ бес пәнбойынша: қазақ немесе орыс тілі (оқыту тілі), математика, Қазақстан тарихы, орыс тілінде оқытатын мектептерде қазақ тілі және қазақ тілінде оқытатын мектептерде орыс тілі және таңдаған мамандыққа байланысты қабылдаудың типтік ережелеріне сәйкес таңдау пәні бойынша пәндердің біреуіне сәйкес өткізіледі.
ҰБТ бойынша мектеп бітірушінің таңдау пәндері: география, физика, биология, химия, дүние жүзі тарихы, қазақ әдебиеті (орыс әдебиеті), шет тілі.
Шығармашылық немесе арнайы дайындықты қажет ететін мамандықтарды таңдаған бітірушілер үшін төртінші пәнді таңдау ерікті.
ҰБТ жалпы білім беретін пәндердің бағдарламасы негізінде әзірленген тест тапсырмаларының көмегімен өткізіледі, олардың мазмұны көрсетілген бағдарламаның шеңберінен шығуы мүмкін емес.
ҰБТ-ны өткізу кезінде пайдаланылатын тест мазмұнының және дұрыс жауаптар кодын айқындайтын мәліметтер мемлекеттік құпия болып табылады.
Әрбір пән бойынша тест тапсырмаларының саны - 25.
ҰБТ-ның нәтижелері 125 балдық жүйе бойынша және жалпы орта білім туралы аттестат алу үшін бес балдық жүйе бойынша бағамен бағаланады.
3. Тестілеуге өтініш беру
ҰБТ-ға қатысуғаөтінішті мектеп бітіруші 10 наурыздан 25 сәуірге дейін бере алады.
Өтініш өзі білім алып жатқан білім беру мекемесінде толтырылады.
Өтініш беру үшін қажетті құжаттар:
жеке басын куәландыратын құжат;
2 фотосурет (3х4 өлшемді).
Өтініш деректер базасына енгізілгеннен кейін мектеп бітірушіге:
Мектеп бітірушінің тіркелгендігі жөнінде анықтама;
Тестілеуге кіруге рұқсаттама беріледі.
Оқу орны өтініш қабылдаудан бас тартқан жағдайда ҰБТ өткізу пунктіне (ҰБТӨП) барып беруге болады.
4. Емтихан мерзімі мен ұзақтығы

Тестілеу ҰБТӨП-те 1 маусымнан 15 маусымға дейін жүргізіледі.
ҰБТ-ның басталу уақыты – сағат 09.00.
ҰБТ-ға бөлінетін уақыт – 3,5 астрономиялық сағат.
5. Тестілеу кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету
Тестілеу кезінде ереже бұзушылықтардың алдын алу және тестіленушілерді қорғау мақсатында, тестілеуге кіргізу кезінде барлығы металіздегіштердің көмегімен тестілеуден өтеді.
Тестілеу кезінде ұялы байланыс желісін сөндіру құралдары мен видеобақылау қондырғылары қолданылады.
Тестілеу басталардан бұрын ҰБТ өткізілетін ғимаратты жарылғыш затқа тексеру жүргізіледі (міндетті түрде акт толтыру арқылы)
6. Апелляция
Тестілеу нәтижелері бойынша апелляцияға өтініш беру тестілеу нәтижелері жарияланғаннан кейін келесі күнгі сағат 14-ке дейін қабылданады және апелляциялық комиссия бір тәулік мерзімінде қарайды.
Өтініш беруші өзімен бірге жеке басын куәландыратын құжат және ҰБТ-ға кіруге рұқсаттамасын әкелуі керек.
Апелляция тест тапсырмаларының мазмұны бойынша мынадай жағдайларда беріледі:
тест тапсырмасы дұрыс құрылмаған;
дұрыс жауабы жоқ;
бірнеше дұрыс жауабы бар.
Техникалық себептер бойынша апелляция мынадай жағдайларда қарастырылады:
дұрыс жауаптар кодымен сәйкес келетін боялған дөңгелекшені сканер 2 дөңгелекше ретінде оқыған;
дұрыс жауаптар кодымен сәйкес келетін боялған дөңгелекшені сканер оқымаған.
7. Аттестатқа бағалар қою
Балдарды аттестаттың бағаларына ауыстыру шкалаға сәйкес жүргізіледі
№ р/с

Пән

2
(қанағ-сыз)

3
(қанағ-лық)

4
(жақсы)

5
(үздік)

1

Қазақ тілі

0-3

4-13

14-20

21-25

2

Орыс тілі

0-3

4-13

14-20

21-25

3

Қазақстан тарихы

0-3

4-13

14-20

21-25

4

Математика

0-3

4-11

12-19

20-25

5

Физика

0-3

4-11

12-19

20-25

6

Химия

0-3

4-11

12-19

20-25

7

Биология

0-3

4-13

14-20

21-25

8

География

0-3

4-13

14-20

21-25

9

Дүниежүзі тарихы

0-3

4-13

14-20

21-25

10

Қазақ әдебиеті
0-3

4-13

14-20

21-25

11

Орыс әдебиеті

0-3

4-13

14-20

21-25

12

Ағылшын тілі

0-3

4-13

14-20

21-25

13

Неміс тілі

0-3

4-13

14-20

21-25

14

Француз тілі

0-3

4-13

14-20

21-25

15

Орыс мектептеріне арналған қазақ тілі

0-3

4-11

12-17

18-25

16

Қазақ мектептеріне арналған орыс тілі

0-3

4-11

12-17

18-25

8. Сертификат
Сертификаттың қолданыс мерзімі - ағымдағы жылдың 31 желтоқсанына дейін
жалпы орта білімі туралы аттестат беріледі.
ҰБТ-ның нәтижесі туралы сертификат;
ҰБТ тапсырған бітірушілерге:
9. Білім беру гранты
Білім беру гранттарын тағайындау конкурсы кезінде қазақ тілі немесе орыс тілінің (оқыту тілі), Қазақстан тарихының, математика және таңдау пәнінің балдары ескеріледі.]]> Конкурсқа қатысу немесе ақылы оқуға түсу үшін 50 балдан төмен жинамау керек, ұлттық ЖОО-ға 70 балдан кем жинамау керек, соның ішінде бейіндік пәннен 7 балдан (әрбір шығармашылық емтиханнан 10 балдан), ал қалған пәндерден (соның ішінде қазақ мектептеріндегі орыс тілінен және орыс мектептеріндегі қазақ тілінен) 4 балдан төмен болмауы керек.
Шығармашылық мамандықтарға өтініштерді ЖОО-ның қабылдау комиссиялары 20 маусымнан 1 шілдеге дейін қабылдайды.
Шығармашылық емтиханды 2-7 шілде аралығында өздері таңдаған ЖОО-ның қабылдау комиссияларында тапсырады.
Білім беру гранттарын тағайындау конкурсына өтініш қабылдау 23 – 31 шілде аралығында жүргізіледі.
Конкурс 1 – 10 тамыз аралығында өткізіледі.
Білім беру грантының иегерлері бұқаралық ақпарат құралдарында («Егемен Қазақстан», «Казахстанская правда») жарияланады.
НАЗАР АУДАРЫҢЫЗ!!!
Бітіруші ұлттық бірыңғай тестілеу өткізу пунктіне рұқсаттамада көрсетілген күні дәл уақытындаөзімен біргекелесі құжаттарды алып келу керек:
ҰБТ-ға кіруге рұқсаттама;
жеке басын куәландыратын құжат;
қара сиялы қалам;
ҰБТ кезінде бітірушіге тыйым салынады:
сөйлесуге;
орнынан тұруға ;
орын ауыстыруға;
кез-келген материалдар және заттармен алмасуға;
аудиторияға калькулятор, фотоаппарат, ұялы байланыс құралдарын (пейджер, ұялы байланыс телефон, планшетник, т.б.), ноутбуктар, плейерлер, шпаргалка және анықтамалық құжаттарды (Менделеев кестесі мен тұздардың ерігіштік кестесінен басқаларын) алып кіруге және қолдануға;
Бітіруші аудиторияда тәртіп сақтау ережесін бұзғанда және тыйым салынған заттарды қолданған жағдайда Министрлік өкілінің шешімімен бітіруші қайта тапсыру құқығынсыз аудиториядан шығарылады, ал оның тест нәтижелері жойылады.
1. Ұлттық бірыңғай тестілеу
Жалпы орта білім беру ұйымдарының білім алушыларын қорытынды аттестаттау:ұлттық бірыңғай тестілеу (ҰБТ);
жалпы білім беретін пәндер бойынша қорытынды емтихандар нысанында өткізіледі.
ҰБТ-ға :орта білімнен кейін және жоғары білім беру ұйымдарына оқуға түсуге тілек білдіргендер;
жалпы орта білім туралы үздік аттестатын алуға үміткерлер;
жалпы орта білім туралы «Алтын белгі» аттестатын алуға үміткерлер;
үстіміздегі жылғы жалпы білім беретін пәндерден республикалық олимпиадалар мен оқушылардың ғылыми жобалар жарысының жүлдегерлері;
өзбек, тәжік, ұйғыр тілінде оқытатын жалпы білім беретін мектептердің оқушылары (мемлекеттік немесе орыс тілінде – ерікті түрде) қатысады.Дәстүрлі түрдеқорытынды аттестаттаудан:
ҰБТ-ға қатысуға тілек білдірмеген бітірушілер;
Жалпы білім беретін пәндер бойынша ағымдағы жылғы халықаралық ғылыми жобалар жарысы мен олимпиадалардың қатысушылары, жалпы орта білім беретін ұйымдардың халықаралық оқушылар алмасу желісі бойынша шетелдерде білім алған оқушылары, республикалық музыкалық мектеп-интернаттардың және жалпы білім беретін мектептерде ұйғыр, өзбек және тәжік тілдерінде оқытатын мектептердің ҰБТ-ға қатысуға тілек білдірмеген бітірушілері, денсаулығына байланысты ҰБТ-ға қатыспаған бітірушілер білім беру ұйымдарында пәндер бойынша қорытынды емтихан нысанында өтеді.
2.ҰБТ-ны өткізу тәртібі
ҰБТ бес пәнбойынша: қазақ немесе орыс тілі (оқыту тілі), математика, Қазақстан тарихы, орыс тілінде оқытатын мектептерде қазақ тілі және қазақ тілінде оқытатын мектептерде орыс тілі және таңдаған мамандыққа байланысты қабылдаудың типтік ережелеріне сәйкес таңдау пәні бойынша пәндердің біреуіне сәйкес өткізіледі.
ҰБТ бойынша мектеп бітірушінің таңдау пәндері: география, физика, биология, химия, дүние жүзі тарихы, қазақ әдебиеті (орыс әдебиеті), шет тілі.
Шығармашылық немесе арнайы дайындықты қажет ететін мамандықтарды таңдаған бітірушілер үшін төртінші пәнді таңдау ерікті.
ҰБТ жалпы білім беретін пәндердің бағдарламасы негізінде әзірленген тест тапсырмаларының көмегімен өткізіледі, олардың мазмұны көрсетілген бағдарламаның шеңберінен шығуы мүмкін емес.
ҰБТ-ны өткізу кезінде пайдаланылатын тест мазмұнының және дұрыс жауаптар кодын айқындайтын мәліметтер мемлекеттік құпия болып табылады.
Әрбір пән бойынша тест тапсырмаларының саны - 25.
ҰБТ-ның нәтижелері 125 балдық жүйе бойынша және жалпы орта білім туралы аттестат алу үшін бес балдық жүйе бойынша бағамен бағаланады.
3. Тестілеуге өтініш беру
ҰБТ-ға қатысуғаөтінішті мектеп бітіруші 10 наурыздан 25 сәуірге дейін бере алады.
Өтініш өзі білім алып жатқан білім беру мекемесінде толтырылады.
Өтініш беру үшін қажетті құжаттар:
жеке басын куәландыратын құжат;
2 фотосурет (3х4 өлшемді).
Өтініш деректер базасына енгізілгеннен кейін мектеп бітірушіге:
Мектеп бітірушінің тіркелгендігі жөнінде анықтама;
Тестілеуге кіруге рұқсаттама беріледі.
Оқу орны өтініш қабылдаудан бас тартқан жағдайда ҰБТ өткізу пунктіне (ҰБТӨП) барып беруге болады.
4. Емтихан мерзімі мен ұзақтығы

Тестілеу ҰБТӨП-те 1 маусымнан 15 маусымға дейін жүргізіледі.
ҰБТ-ның басталу уақыты – сағат 09.00.
ҰБТ-ға бөлінетін уақыт – 3,5 астрономиялық сағат.
5. Тестілеу кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету
Тестілеу кезінде ереже бұзушылықтардың алдын алу және тестіленушілерді қорғау мақсатында, тестілеуге кіргізу кезінде барлығы металіздегіштердің көмегімен тестілеуден өтеді.
Тестілеу кезінде ұялы байланыс желісін сөндіру құралдары мен видеобақылау қондырғылары қолданылады.
Тестілеу басталардан бұрын ҰБТ өткізілетін ғимаратты жарылғыш затқа тексеру жүргізіледі (міндетті түрде акт толтыру арқылы)
6. Апелляция
Тестілеу нәтижелері бойынша апелляцияға өтініш беру тестілеу нәтижелері жарияланғаннан кейін келесі күнгі сағат 14-ке дейін қабылданады және апелляциялық комиссия бір тәулік мерзімінде қарайды.
Өтініш беруші өзімен бірге жеке басын куәландыратын құжат және ҰБТ-ға кіруге рұқсаттамасын әкелуі керек.
Апелляция тест тапсырмаларының мазмұны бойынша мынадай жағдайларда беріледі:
тест тапсырмасы дұрыс құрылмаған;
дұрыс жауабы жоқ;
бірнеше дұрыс жауабы бар.
Техникалық себептер бойынша апелляция мынадай жағдайларда қарастырылады:
дұрыс жауаптар кодымен сәйкес келетін боялған дөңгелекшені сканер 2 дөңгелекше ретінде оқыған;
дұрыс жауаптар кодымен сәйкес келетін боялған дөңгелекшені сканер оқымаған.
7. Аттестатқа бағалар қою
Балдарды аттестаттың бағаларына ауыстыру шкалаға сәйкес жүргізіледі
№ р/с

Пән

2
(қанағ-сыз)

3
(қанағ-лық)

4
(жақсы)

5
(үздік)

1

Қазақ тілі

0-3

4-13

14-20

21-25

2

Орыс тілі

0-3

4-13

14-20

21-25

3

Қазақстан тарихы

0-3

4-13

14-20

21-25

4

Математика

0-3

4-11

12-19

20-25

5

Физика

0-3

4-11

12-19

20-25

6

Химия

0-3

4-11

12-19

20-25

7

Биология

0-3

4-13

14-20

21-25

8

География

0-3

4-13

14-20

21-25

9

Дүниежүзі тарихы

0-3

4-13

14-20

21-25

10

Қазақ әдебиеті
0-3

4-13

14-20

21-25

11

Орыс әдебиеті

0-3

4-13

14-20

21-25

12

Ағылшын тілі

0-3

4-13

14-20

21-25

13

Неміс тілі

0-3

4-13

14-20

21-25

14

Француз тілі

0-3

4-13

14-20

21-25

15

Орыс мектептеріне арналған қазақ тілі

0-3

4-11

12-17

18-25

16

Қазақ мектептеріне арналған орыс тілі

0-3

4-11

12-17

18-25

8. Сертификат
Сертификаттың қолданыс мерзімі - ағымдағы жылдың 31 желтоқсанына дейін
жалпы орта білімі туралы аттестат беріледі.
ҰБТ-ның нәтижесі туралы сертификат;
ҰБТ тапсырған бітірушілерге:
9. Білім беру гранты
Білім беру гранттарын тағайындау конкурсы кезінде қазақ тілі немесе орыс тілінің (оқыту тілі), Қазақстан тарихының, математика және таңдау пәнінің балдары ескеріледі.]]> admin Tue, 10 May 2022 16:48:51 +0600 https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/05/09/aupsz-internet.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/05/09/aupsz-internet.html



1.Әлеуметтік желілер

Сөйлесіп отырған адамыңа кездескен кезде қоятын сұрақтарыңды қой.
Өзің туралы қандай ақпарат беретініңді тек сен ғана шешесің.
Өз аккаунтыңды қауіпсіздендіруге тырыс. Өз құпиясөзіңді ешкімге айтпа.
Желіде басқа адам туралы ақпарат жариялама.
Егер желіде бүркеншек (псевдоним) атпен тіркелген болсаң, оны тек сенетін адамдарыңа ғана айт.


2. Мобильді ғаламтор

Кім болса соған телефон нөміріңді берме.
Хабарлама, фото, видеолардың күмәнді таратылымдарына қосылма.
Ғаламторда отырғанда Bluetooth-ды қосылған күйінде қалдырма.
Жарнама тарататын SMS-ге назар аударма.


3. Онлайн-ойындар

Қандай ойындар ойнап жүргеніңді өзің сенетін басқа адамдарға, әсіресе үлкендерге айт.
Желіде басқа ойыншылармен сөйлескенде сақ бол. Тышқанды қандай адам басқарып
отырғанын ешқашан білмейсің.

Ойында серіктес болу мен достықты шатастырма.
Ойынға қанша уақыт жұмсау керектігі туралы ата-анаңмен келісіп ал.


4. Чаттар, блогтар, форумдар

Айтылған нәрсе ұмытылады, жазылған нәрсе қалады.

Өзіңе тым дөрекі, ұятсыз емес лақап ат ойлап тап.

Өзіңнің ішкі түйсігіңе сен, мазасыздық сезінсең, ғаламтордан шық.

Ең маңызды нәрсе – ол сенің өмірің, сенің қалауың. Сөйлескің келмесе, желіге қосылма.

Сөйлесіп болған соң, видеокамераны өшіруді ұмытпа.

Сенің өмірде де, ғаламторда да жауапкершіліктерің бар.

Басқа біреудің суретін жарияламас бұрын, рұқсатын ал.

Сенің парақшаңда басқа адамдардың не жариялап жатқанын бақылауда ұста.

Сен туралы ақпаратты не үшін сұрап, қайда қолданғалы жатқанын сұрап біл.

Өзің туралы жеке ақпараттарды жарнамалалық сілтемелерде жариялаудан бас тарт.

Өз суреттеріңді желіде жариялауға рұқсат берме.

Рұқсатыңсыз жарияланған суреттерді өшіруді талап ет.

Мазалаған сұрақтарың болса, сайттың модернаторының көмегіне жүгін.





Ғаламторда жарияланған ақпараттың барлығы негізді емес, сондықтан:

Балалардың сындарлы ойлауын қалыптастырып, ғаламтордағы ақпараттың барлығы шынайы емес екенін түсіндіру керек;
Баланы ғаламтордан алған ақпаратты басқа ақпарат көздерімен салыстыруға үйретіңіз;
Балаларды түрлі жолмен ақпарат іздеуге үйретіңіз.


Ғаламторда ұнамсыз ақпараттар кездестірген жағдайда:

Балаларға адамдар және нәсілдер арасында жауласудың еш ретсіз дүние екенін түсіндіріңіз;
Баламен дін туралы сөйлесіңіз, басқалардың сенімін сыйлауға үйретіңіз;
Баланы жағымсыз, зиянды ақпараттарды тануға, ондай ақпараттардан бойын аулақ ұстауға үйретіңіз;
Қорғаудың бағдарламалық құралдарына бақылаудың қосымша элементі деп қараңыз.


Баланың ғаламтордағы қауіпсіздігін қамтамасыз ету:

Балалар қашан да үлкендердің көмегіне жүгіне алатын болу керек;
Балалардың ғаламторда бір-бірімен сөйлескенде, әдеп сақтап, сыпайы болуын талап етіңіз;
Рұқсатсыз ғаламтордағы жаңа таныстарымен кездесуіне жол бермеңіз;
Спам хаттарды кейін қайтарудың, басқа біреуге жіберудің еш қажеті жоқ.
Баланың әлеуметтік сайттарда арандатушы ақпарат, сурет, видео салуына тиым салыңыз;
Өзі туралы ақпаратты ғаламторда жариялауға тиым салыңыз (тегі, аты, мекенжай, жасы, телефон нөмірі, электронды мекенжай, мектептің атауы, сыныбы, достарының тегі,туыстары).





Қауіпсіздікті көтерудің алғашқы қадамдары:

Компьютердің бағдарламалық жабдықтарының лицензиялары болатын болсын;
Антивирустық бағдарламалар орнатыңыз;
Антивирустық бағдарлама базасының үнемі жаңарып отыруын қадағалаңыз;
Компьютерді үнемі вирусқа тексеріп тұрыңыз. Спам-сүзгі орнатыңыз;
Өзіңіз білмейтін қолданушыдан келген хатты ашпаңыз;
Спамды басқа адамдарға жібермеңіз.]]> admin Mon, 09 May 2022 16:54:14 +0600