Мұғалімдер - КГУ "Курчумская гимназия №3"

Мұғалімдер - КГУ "Курчумская гимназия №3" https://3-kurchum.mektebi.kz/ ru Мұғалімдер - КГУ "Курчумская гимназия №3" DataLife Engine Педагогикалық этика https://3-kurchum.mektebi.kz/2024/04/22/pedagogikaly-jetika.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2024/04/22/pedagogikaly-jetika.html

]]>

]]> admin Mon, 22 Apr 2024 12:53:17 +0600 Тәжірибелі де білікті ұстазымыз Гульжан Темирхановнаны құттықтаймыз! https://3-kurchum.mektebi.kz/2023/04/03/tzhribel-de-blkt-stazymyz-gulzhan-temirhanovnany-ttytajmyz.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2023/04/03/tzhribel-de-blkt-stazymyz-gulzhan-temirhanovnany-ttytajmyz.html Бауыржан Момышұлының
"Батыр Шапағаты” медалімен марапатталды.
Тәжірибелі де білікті ұстазымыз Гульжан Темирхановнаны құттықтаймыз!
Еңбегіңіздің жемісін көріңіз!]]> Бауыржан Момышұлының
"Батыр Шапағаты” медалімен марапатталды.
Тәжірибелі де білікті ұстазымыз Гульжан Темирхановнаны құттықтаймыз!
Еңбегіңіздің жемісін көріңіз!]]> admin Mon, 03 Apr 2023 16:43:49 +0600 Мұғалімдер категория бойынша 2022 ж Қыркүйек https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/30/malmder-kategorija-bojynsha-2022-zh-yrkjek.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/30/malmder-kategorija-bojynsha-2022-zh-yrkjek.html Мұғалімдер категория бойынша 2022 ж Қыркүйек

Р/с	Педагог зерттеуші	Педагог Сарапшы	Педагог модератор	Жоғары санат	І санат	ІІ санат	Мұғалім
1	Нуриманов Ж 19	Рахимбаева Г.18	Чакенова А	Смағұлов М.14	Жакишова Ж 15		Сарсембаева Г
2	Кустубаева Р. 18	Сағиева Т19	Алтаева З.20		Ашманов З.18		Құмалханова А
3	Қайрамбаева С. 19	Нургалиева Г.20	Чайзатов М.18		Нұртазина Р.18		Акиева А
4	Байдолдинова Б. 19	Елеубаева С.19	Камзанова А 21				Қайырбеков С
5	Акчаганова К. 19	Рафикова Н.19	Уалиханұлы Е 21				Оспанова Р
6	Мухаметуалиева А. 19	Толықбаева Г.19	Мұрат Л 21				Қасым А
7	Смагулова Р. 18	Искакова М.21	Тлеубаева Н 19				Секишова Ш.14
8	Қисанова Ж. 18	Темірбекқызы М. 20	Оразбаев А				Азимбаева Д
9	Мырзабаева А. 19	Болатханова А.19					Тухметов Е.17
10	Алимжарова А. 19	Нурсейтова А19					Асанова Д.17
11	Игибаева М.19						Смагулова Н.17
12	Қабдуалиева Б. 20						Жұмағалиұлы А.17
13	Дүзбаева Н. 19						Алақаева А 17
14	Акиолдина М 20						Қарсыбаева А17
15	Абылкайрова М						Қазретова Қ.О 22
16	Шакерова Г						Жакеева А.М
17	Қизатова -Шабанова А.21						Қабақова Ғ.
18	Тоқпаева А.21						Ережепова Ә.14
19	Алдырбаева С21						Мұхтарият А
20	.						Мухаметкаримова А
Бр	19	10	8	1	3		20
61

Декреттегі мұғалімдер 2022-2023 ж

Р/с

Педагог зерттеуші

Педагог

Сарапшы

Педагог модератор

Жоғары санат

санат

ІІ

санат

Мұғалім

Тоқпаева А

Искакова М

Нургалиева Г

Мұрат Л

Алтаева З

Жакишова Ж. 15

Кафедралар бойынша

	Қазақ тілі	Орыс тілі	Математика, Информатика, физика	Тарих	Дш,НВП	Ағылшын	Жаратылыстану	Бастауыш	технология
1	Қайрамбаева С	Шакерова Г	Нуриманов Ж	Акчаганова К	Акиолдина М	Кустубаева Р	Смагулова Р	Қисанова Ж	Мұрат Л
2	Байдолдинова Б.	Рахимбаева Г	Мухаметуалиева А	Алтаева З	Ашманов З	Тоқпаева А	Алдырбаева С	Мырзабаева А	Смагулов М
3	Абылкайрова М	Сағиева Т	Толықбаева Н	Чайзатов М	Қайырбеков С	Нургалиева Г	Қизатова Шабанова А	Алижарова А	Жұмағалиұлы А
4	Елеубаева С	Камзанова А	Уалиханұлы Е	Азимбаева Д	Тухметов Е	Рафикова Н	Чакенова А	Игибаева М	Әбіш М
5	Искакова М	Сарсембаева Г	Тлеубаева Н	Асанова Д	Оразбаев А	Құмалханова А	Ережепова Ә	Қабдуалиева Б	Мұхтарият А
6	Жакишева Ж	Оспанова Р	Алақаева А	Смагулова Н		Қарсыбаева А		Дүзбаева Н
7	Қасым А		Жакеева А			Мухаметкаримова А		Темірбекқызы М
8	Нурсейтова А							Болатханова А
9								Нуртазина Нугумарова Р
10								Қазретова Қ
11								Акиева А
12								Секишова Ш
13
	8	6	7	6	5	7	5	12	5

]]> admin Fri, 30 Sep 2022 16:56:47 +0600 Үлгерімі нашар немесе үлгермейтін оқушылармен жұмыс істеу https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/12/lgerm-nashar-nemese-lgermejtn-oushylarmen-zhmys-steu.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/12/lgerm-nashar-nemese-lgermejtn-oushylarmen-zhmys-steu.html Үлгерімі нашар немесе үлгермейтін оқушылармен жұмыс істеу
Еңбекке жарамдық:

қызметті түрлендіру
кабинетті желдету (проветрить)
серпініс кезеңін өткізу
қажеттілік және жеткіліктілік қағидасын ұмытпау
Үлгерімі нашар балалармен атқарылатын жұмыс түрлері:

жеке жұмыс карточкасы
тесттер
өзгертілген тапсырмалар
тренажер-карточкалар
шығармашылық тапсырмалар
ақпарат-карточкалар
есептің шешім үлгілері бар карточкалар
конспект-карточкалар
Мұғалімдерге! Ұстамдылық алгоритмі:

1. Баланың психологиялық дамуы бойынша не білу қажет:

түсіну (жолдары - кинестетикалық (дене қозғалысы мен мимика), есту, көзбен көру)
назар аудару (ерікті, еріксіз)
ес, зерде (вербальды, вербальды емес Вербальды қарым-қатынас -. тіл (есту) арылы байланыс, вербальды емес - қимыл тілі)
2. Әр баланы түсініп, қабылдауға ұмтылу

3. Сабақта еркіндік және қолайлы орта қалыптастыру

4. Не көрсету қажет:

дұрыс талап етушілік
шексіз сабырлық
әділ қатаңдық
оқушының мүмкіндіктеріне сенім
5. Оқушының позициясына тұру

6. Мысқылшылдыққа жол бермеу

7. Еркін диалог жүргізе білу

8. Вербальды емес қарым-қатынасты (тірегіш сигналдар, суреттер, таблицалар, схемалар, жоспарлар) қолдану

9. Сөздіктермен және басқа нықтама материалдармен жұмыс істеуге үйрету

10. Оқытуда не қолдану қажет:

- Алға озып оқыту

- Топпен атқарылатын жұмыстардың әр түрлері

- Өзара тексеру, өзін өзі тексеру

- Сабақта блок-конспекттерді қолдану

11. Оқу материалын тиімді бөлу (қиыны - алдында!)

12. Сабақ материалын көп рет қайталап, бекіту

13. Қызметтің алгоритміне тырысы

Үлгерімі нашар оқушылармен жұмыс істегенде төмендегі ережелерді сақтау қажет:

Оқушыға тосын сұрақ бермеу, тез жауап беруді талап етпеу, оқушыға ойланып, дайындалуына уақыт беру.
Жауапты ауызша емес, жазба түрінде талап еткен дұрыс.
Ауқымды, көлемі үлкен, әр-түрлі, күрделі материалдарды қысқа мерзімде игеруін талап етуге болмайды. Ол материалды ақпаратқа байланысты бөліп беру.
Бұндай оқушыларға жаңа тақырып бойынша жауап беруін талап етуге болмайды. Үйде дайындалуға мүмкіндік беріп, келесі сабақта сұраған жөн.
Жауап сұрап, ынталандыру арқылы оқушының өзінің күшіне, біліміне деген сенімін арттыру. Бұл сенімдік оған емтихан, бақылау жазған кезде көмек етеді.
Оқушы жауапты дайындап жатқан кезде.
Балалар нені түсінеді, неден нәтижесі бар, не қолдарынан келеді, соны жақсы көреді. Кез келген бала жақсы баға алғысы келеді. Сыныптастары мен мұғалімнің көмегімен алғашқы жетістіктерге жетуі өте маңызды. Мұғалім шын жүректен баланың көрсеткіштеріне қуанғанын көрсете білуі керек. Оған қалай жетуге болады?
Бұл жағдайда деңгейлеп оқыту әдісісіз нәтижеге жету мүмкін емес.

Деңгейлеп оқыту әдісін сабақтың әр кезеңінде қолдана аламыз:

тақырыпты бекітуде
үй тапсырмасын тексерерде
өзіндік жұмыста.
Деңгейлеп оқытуда дидактикалық материалдар қолдануы көзделеді:

]]> Үлгерімі нашар немесе үлгермейтін оқушылармен жұмыс істеу
Еңбекке жарамдық:

қызметті түрлендіру
кабинетті желдету (проветрить)
серпініс кезеңін өткізу
қажеттілік және жеткіліктілік қағидасын ұмытпау
Үлгерімі нашар балалармен атқарылатын жұмыс түрлері:

жеке жұмыс карточкасы
тесттер
өзгертілген тапсырмалар
тренажер-карточкалар
шығармашылық тапсырмалар
ақпарат-карточкалар
есептің шешім үлгілері бар карточкалар
конспект-карточкалар
Мұғалімдерге! Ұстамдылық алгоритмі:

1. Баланың психологиялық дамуы бойынша не білу қажет:

түсіну (жолдары - кинестетикалық (дене қозғалысы мен мимика), есту, көзбен көру)
назар аудару (ерікті, еріксіз)
ес, зерде (вербальды, вербальды емес Вербальды қарым-қатынас -. тіл (есту) арылы байланыс, вербальды емес - қимыл тілі)
2. Әр баланы түсініп, қабылдауға ұмтылу

3. Сабақта еркіндік және қолайлы орта қалыптастыру

4. Не көрсету қажет:

дұрыс талап етушілік
шексіз сабырлық
әділ қатаңдық
оқушының мүмкіндіктеріне сенім
5. Оқушының позициясына тұру

6. Мысқылшылдыққа жол бермеу

7. Еркін диалог жүргізе білу

8. Вербальды емес қарым-қатынасты (тірегіш сигналдар, суреттер, таблицалар, схемалар, жоспарлар) қолдану

9. Сөздіктермен және басқа нықтама материалдармен жұмыс істеуге үйрету

10. Оқытуда не қолдану қажет:

- Алға озып оқыту

- Топпен атқарылатын жұмыстардың әр түрлері

- Өзара тексеру, өзін өзі тексеру

- Сабақта блок-конспекттерді қолдану

11. Оқу материалын тиімді бөлу (қиыны - алдында!)

12. Сабақ материалын көп рет қайталап, бекіту

13. Қызметтің алгоритміне тырысы

Үлгерімі нашар оқушылармен жұмыс істегенде төмендегі ережелерді сақтау қажет:

Оқушыға тосын сұрақ бермеу, тез жауап беруді талап етпеу, оқушыға ойланып, дайындалуына уақыт беру.
Жауапты ауызша емес, жазба түрінде талап еткен дұрыс.
Ауқымды, көлемі үлкен, әр-түрлі, күрделі материалдарды қысқа мерзімде игеруін талап етуге болмайды. Ол материалды ақпаратқа байланысты бөліп беру.
Бұндай оқушыларға жаңа тақырып бойынша жауап беруін талап етуге болмайды. Үйде дайындалуға мүмкіндік беріп, келесі сабақта сұраған жөн.
Жауап сұрап, ынталандыру арқылы оқушының өзінің күшіне, біліміне деген сенімін арттыру. Бұл сенімдік оған емтихан, бақылау жазған кезде көмек етеді.
Оқушы жауапты дайындап жатқан кезде.
Балалар нені түсінеді, неден нәтижесі бар, не қолдарынан келеді, соны жақсы көреді. Кез келген бала жақсы баға алғысы келеді. Сыныптастары мен мұғалімнің көмегімен алғашқы жетістіктерге жетуі өте маңызды. Мұғалім шын жүректен баланың көрсеткіштеріне қуанғанын көрсете білуі керек. Оған қалай жетуге болады?
Бұл жағдайда деңгейлеп оқыту әдісісіз нәтижеге жету мүмкін емес.

Деңгейлеп оқыту әдісін сабақтың әр кезеңінде қолдана аламыз:

тақырыпты бекітуде
үй тапсырмасын тексерерде
өзіндік жұмыста.
Деңгейлеп оқытуда дидактикалық материалдар қолдануы көзделеді:

]]> admin Mon, 12 Sep 2022 10:19:07 +0600 Мұғалімнің өзіндік білімін көтеруі https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/12/malmn-zndk-blmn-kteru.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/12/malmn-zndk-blmn-kteru.html «Адамнан алатын тәрбие өз мақсатына жетті, адам соншалықты жетілгенде еркі мен күші арқылы өзінің білімін келешекте жетілдірудің жолы мен тәсілдерін, жеке өзі жүзеге асыра алады...»
К.Ушинский «Мұғалім өзінің білімін үздіксіз көтеріп отырғанда ғана мұғалім. Оқуды, ізденуді тоқтатысымен оның мұғалімдігі де жойылады» деген А.Дистервег.
Мектепте оқу мен тәрбие сапасын жетілдіру- тікелей мұғалімнің даярлық деңгейіне байланысты. Бұл деңгей үнемі өсіп отыруы керек. Ол- білім жетілдіру курстары, семинар, конференция, өзіндік білімін жетілдіру жоспары.
Өзіндік білімді көтеру , бұл кез-келген кәсіпте жұмыс істейтін адамның шығармашылық, жауапкершілігі, адамның қажеттілігі. Қоғам алдында моральдық жауапкершілігі жоғары мұғалімдерге әсіресе, ерекше қажет.
Педагогикалық сөздікте- бағытталған танымдық қызмет, жеке тұлғаның меңгеруі, белгілі бір ғылым бойынша білімінің болуы, қызығушылық, өзіндік білімді меңгеруі делінген.педагогикалық қызметтегі қажетті шарттардың бірі. Қоғам әрқашан да мұғалімге жоғары талап қояды. Біреуді үйрету үшін, өзің де одан да көп білуің керек. Жаңа тұрпатта мұғалім тек өз пәнін білумен ғана шектелмейді, әдістемені, жақын ғылымдарды, қоғам өмірін, саясатты, экономиканы білуі керек. себебі оның алдындағы оқушылар өзгереді, уақыт өзгереді, , оқушының қоғам, қоршаған орта туралы көзқарастары тереңдейді. І. Педагогтың өзіндік білімін көтеруіне қажеттілікті тудыратын мотивтер:
Күнделікті ақпаратпен жұмыс;
Шығармашылық талпыныс;
Қазіргі заманғы ғылымның дамуы (педагогика, психология);
Қоғам өміріндегі өзгерістер;
Бәсекелестік;
Материалдық стимул;
Қызығушылық
Мұғалімнің өзіндік білімін көтеруінің бағыттары:

Әдебиеттер (әдістемелік, ғылыми, публиц, көркем);
Интернет;
Видео, аудио т.б;
Білім жетілдіру курстары;
Семинарлар мен конференциялар
Формалары:

- жеке

- топтық

Жүзеге асыру процестері:

- Жаңа педагогикалық технологияларды оқып- үйрену, енгізу;
- Әріптестерінің сабағына қатысу және тәжірибе алмасу;
- Кәсіби қызметіне өзіндік анализ жасап отыру;
- Қазіргі педагогика және психология саласында өз білімін жетілдіріп отыру;
- Қазіргі экономикалық, саяси, мәдени жағдайларға қызығушылық таныту;
- Құқықтық және жалпы мәдениетін, өзінің эрудициялық деңгейін жетілдіру

Нәтижеге жету жолдары:

- Педагогтың өзінің білімін көтеруге, дамуға деген қажеттілігі;
- Өзінің тәжірибесіне өзіндік анализ жасау ерекшелігі ;
- Рефлексия жасай алу шеберлігі ;
- Зерттеушілік қабілеті;
- Шығармашылыққа деген ұмтылысы;
- Жеке басы мен және кәсіби қызметінің өсуіне деген құлшынысы болса, онда, мұғалімнің кәсіби өсу деңгейі жоғарылайды.

Өзіндік білім көтеруді ұйымдастыру

- тақырыпты таңдау;
- жеке өзіндік білімін көтеру жоспарын жасау;
- бақылау (әкімшілік, әб жетекшісі);
- анализ жасап отыру;
- тәжірибесін тарату,есеп беру,
- марапаттау

Ұсыныстар:
- дарынды балармен жұмысын жүйелеу;
- ӘБ жетекшілері анализ жасап отыру;
- ОПТ тарату

Жоспардың жасалуы:

- тақырыбы; (тақырыппен 5 жылдай жұмыс істейді)
- мақсаты;
- міндеттері
- күтілетін нәтиже;
- жұмыстың кезеңдері
1. Теориялық бөлім
- әдістемелік әдебиеттерді оқып- үйрену – 1 жыл
2. Практикалық бөлімі
- сабақта қолдану, ашық сабақтары, педкеңесте оқыған баяндамалары;
3.Ақпараттарды жинақтау және өңдеу

Ақпараттық- комуникативтік технология

- электрондық оқулықтар жасау;
- тест матеиалын электронды түрде қолдану;
- дидактикалық материалдарды дайындау; (жеке, практикалық, бақылау)
- таратпа материалдарды жасау; (тапсырмалар, үлестірме, сұрақтар)
- терминологиялық сөздіктер жасау; ( тақырып, тарау)
- тақырыптық сынып сағаттарын, ата-аналар жиналысын жинақтау; (іскерлік ойындар, конкурстар, көріністер) - олимпиада материалының пакетін жасау;
- үйірме жұмыстарының жобасын жасау;
- дайын сабақ үлгілерін жазу;]]> «Адамнан алатын тәрбие өз мақсатына жетті, адам соншалықты жетілгенде еркі мен күші арқылы өзінің білімін келешекте жетілдірудің жолы мен тәсілдерін, жеке өзі жүзеге асыра алады...»
К.Ушинский «Мұғалім өзінің білімін үздіксіз көтеріп отырғанда ғана мұғалім. Оқуды, ізденуді тоқтатысымен оның мұғалімдігі де жойылады» деген А.Дистервег.
Мектепте оқу мен тәрбие сапасын жетілдіру- тікелей мұғалімнің даярлық деңгейіне байланысты. Бұл деңгей үнемі өсіп отыруы керек. Ол- білім жетілдіру курстары, семинар, конференция, өзіндік білімін жетілдіру жоспары.
Өзіндік білімді көтеру , бұл кез-келген кәсіпте жұмыс істейтін адамның шығармашылық, жауапкершілігі, адамның қажеттілігі. Қоғам алдында моральдық жауапкершілігі жоғары мұғалімдерге әсіресе, ерекше қажет.
Педагогикалық сөздікте- бағытталған танымдық қызмет, жеке тұлғаның меңгеруі, белгілі бір ғылым бойынша білімінің болуы, қызығушылық, өзіндік білімді меңгеруі делінген.педагогикалық қызметтегі қажетті шарттардың бірі. Қоғам әрқашан да мұғалімге жоғары талап қояды. Біреуді үйрету үшін, өзің де одан да көп білуің керек. Жаңа тұрпатта мұғалім тек өз пәнін білумен ғана шектелмейді, әдістемені, жақын ғылымдарды, қоғам өмірін, саясатты, экономиканы білуі керек. себебі оның алдындағы оқушылар өзгереді, уақыт өзгереді, , оқушының қоғам, қоршаған орта туралы көзқарастары тереңдейді. І. Педагогтың өзіндік білімін көтеруіне қажеттілікті тудыратын мотивтер:
Күнделікті ақпаратпен жұмыс;
Шығармашылық талпыныс;
Қазіргі заманғы ғылымның дамуы (педагогика, психология);
Қоғам өміріндегі өзгерістер;
Бәсекелестік;
Материалдық стимул;
Қызығушылық
Мұғалімнің өзіндік білімін көтеруінің бағыттары:

Әдебиеттер (әдістемелік, ғылыми, публиц, көркем);
Интернет;
Видео, аудио т.б;
Білім жетілдіру курстары;
Семинарлар мен конференциялар
Формалары:

- жеке

- топтық

Жүзеге асыру процестері:

- Жаңа педагогикалық технологияларды оқып- үйрену, енгізу;
- Әріптестерінің сабағына қатысу және тәжірибе алмасу;
- Кәсіби қызметіне өзіндік анализ жасап отыру;
- Қазіргі педагогика және психология саласында өз білімін жетілдіріп отыру;
- Қазіргі экономикалық, саяси, мәдени жағдайларға қызығушылық таныту;
- Құқықтық және жалпы мәдениетін, өзінің эрудициялық деңгейін жетілдіру

Нәтижеге жету жолдары:

- Педагогтың өзінің білімін көтеруге, дамуға деген қажеттілігі;
- Өзінің тәжірибесіне өзіндік анализ жасау ерекшелігі ;
- Рефлексия жасай алу шеберлігі ;
- Зерттеушілік қабілеті;
- Шығармашылыққа деген ұмтылысы;
- Жеке басы мен және кәсіби қызметінің өсуіне деген құлшынысы болса, онда, мұғалімнің кәсіби өсу деңгейі жоғарылайды.

Өзіндік білім көтеруді ұйымдастыру

- тақырыпты таңдау;
- жеке өзіндік білімін көтеру жоспарын жасау;
- бақылау (әкімшілік, әб жетекшісі);
- анализ жасап отыру;
- тәжірибесін тарату,есеп беру,
- марапаттау

Ұсыныстар:
- дарынды балармен жұмысын жүйелеу;
- ӘБ жетекшілері анализ жасап отыру;
- ОПТ тарату

Жоспардың жасалуы:

- тақырыбы; (тақырыппен 5 жылдай жұмыс істейді)
- мақсаты;
- міндеттері
- күтілетін нәтиже;
- жұмыстың кезеңдері
1. Теориялық бөлім
- әдістемелік әдебиеттерді оқып- үйрену – 1 жыл
2. Практикалық бөлімі
- сабақта қолдану, ашық сабақтары, педкеңесте оқыған баяндамалары;
3.Ақпараттарды жинақтау және өңдеу

Ақпараттық- комуникативтік технология

- электрондық оқулықтар жасау;
- тест матеиалын электронды түрде қолдану;
- дидактикалық материалдарды дайындау; (жеке, практикалық, бақылау)
- таратпа материалдарды жасау; (тапсырмалар, үлестірме, сұрақтар)
- терминологиялық сөздіктер жасау; ( тақырып, тарау)
- тақырыптық сынып сағаттарын, ата-аналар жиналысын жинақтау; (іскерлік ойындар, конкурстар, көріністер) - олимпиада материалының пакетін жасау;
- үйірме жұмыстарының жобасын жасау;
- дайын сабақ үлгілерін жазу;]]> admin Mon, 12 Sep 2022 10:18:09 +0600 Cабақты талдау және сабақты мұғалімнің өзіндік талдауыМақсаты: Мұғалімнің сабақ өткізу шеберлігін арттыру , сабақты талдау және сабақты мұғалімнің https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/12/cabaty-taldau-zhne-sabaty-malmn-zndk-taldauymasaty-malmn-saba-tkzu-sheberlgn-arttyru-sabaty-taldau-zhne-sabaty-malmn.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/12/cabaty-taldau-zhne-sabaty-malmn-zndk-taldauymasaty-malmn-saba-tkzu-sheberlgn-arttyru-sabaty-taldau-zhne-sabaty-malmn.html Қолданылатын әдістер: «Ой шақыру», «Ұқсастық пен даралық», ББҮ кестесі

Мұғалімдер топқа бөлінеді:
Талдау деген сөзді қалай түсінесіздер?
Талдаудың қандай түрлерін білесіздер?
Талдау не үшін қажет деп ойлайсыздар?
Мектеп әкімшілігі сабаққа қатысар кезде мынаны ескереді:

Сыйлау принципі мен адамға сену ( Ю.А.Конаржевский)
Конструкциялық талдау міндеттері ( мерзімі мен мақсатын айту) Сабаққа қатысар кезде осы 2 принципке көңіл бөлу керек.

Сабақты әдістемелік тұрғыдан талдаудың негізгі талаптары:

Сыныбы, пән, мұғалімі, уақыты
Сабақтың тақырыбы, мақсаты, оқытылатын тақырыптың мазмұны, сабақ түрі
Саабақтың білімділік және тәрбиелік міндеттері
Сабақтың басталуы ( мұғалім мен оқушы байланысы, тәртібі, дайындығы)
Үй тапсырмасын тексеруге арналған әдістер
Жаңа материалды оқып білудің, түсіндірудің ғылыми идеялық бағыттылығы
Көрнекілік, техникалық құралдар,дидактикалық материалдар
Оқушы мен мұғалім ынтымақтастығы.Оқушылардың білім, іскерлік пәнге деген қызығушылық дағдыларын игеруін бақылау.
Жаңа материалды бекіту. Өмірмен байланыстылығы, оқушының ойын байытуға, білімін тереңдетуге түгелдей қатысты.
Үйге тапсырма беру әдістері, тәсілдері.
Бағаның қойылуы .
Сабақ үстіндегі мұғалім шеберлігі, мәдениеті.
Түсіндірген материалды оқушының меңгеруі.
Оқушының өз бетінше жұмысы
Жекелеп, деңгейлеп, дамыта , топпен оқыту әдістері
Сабақтың қорытындысы
5______________________________________________________________

4______________________________________________________________

3______________________________________________________________

2______________________________________________________________

1_______________________________________________________________________

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

Сабақтың білімділік мақсатын орындау
Тәрбиелік мақсаты
Дамытушылық мақсаты
Өзіндік жұмыстарды ұйымдастыру
Қойылған баға нақты білімге сай ма?
Жеке оқушымен жұмыс
Пәнаралық байланыс
Берілген тапсырма оқушының жас ерекшелігіне сай ма?
Оқушы белсенділігі.
Мұғалімнің сыныпты меңгеру деңгейі.
Көрнекті құралдарды тиімді пайдалануы.
Сабақтың өмірмен байланысы.
Мұғалімнің сырт бейнесі, сөйлеу мәдениеті.
Оқушының сабақтағы тәртібі.
ТСО пайдалануы.
Жаңа технологияны пайдалану.
Уақытты тиімді пайдалануы.
«Сын тұрғысынан ойлауды дамыту» жобасы бойынша сабақ талдау үлгісі:

Мұғалім ролі: бағыт беруші, көмектесуші, үйрену ортасын құрушы, жағдай туғызушы,

себепші

Оқушының рөлі: ізденуші, өз бетінше білім алушы,үйренуші,

Сабаққа дайындалу 3 кезеңнен тұрады:

Сабаққа дейін: менің сабағымның құндылығы неде болмақ?

Сабақ кезіндегі: сабақ мазмұнын ашуда оқушылар нендей жаңалықтар ашып, өмірмен қалай байланыстырады?

Сабақтан кейін:

сабақтан күткен ойларға жетудегі сәттіліктерім мен кедергілерді қалай бағалай аламын?

Сәтті өткен тұстары:

Ойыңыздан шықпаған сәттерін сипаттаңыз
Сабақ барысында туындаған сұрақтар(тәртіп, стратегия, мұғалім, сатылар)
келесі рет осылай сабақ өтуде нені өзгертер едіңіз?
Өз сабағың туралы ойыңыз қандай?
Сабақта сізді таңқалдырған жайттар
Сәтті, сәтсіз өткен тұстары туралы не айтар едіңіз?
Сіз қалай ойлайсыз, қандай идеяларды қарастырдыңыз?
Жұпта, топта бір-біріне қалай көмектесе алды?
Келесі сабақта нені өзгертер едіңіз, сабағыңызды неден бастағаныңыз жөн деп ойлайсыз?
Өткен сабаққа ойтолғаныс жазу

Сабақты талдаудан кейін алған әсер - Сізге осы поцесте не әсер етті?Неліктен әсер етті деп ойлайсыз?]]> Қолданылатын әдістер: «Ой шақыру», «Ұқсастық пен даралық», ББҮ кестесі

Мұғалімдер топқа бөлінеді:
Талдау деген сөзді қалай түсінесіздер?
Талдаудың қандай түрлерін білесіздер?
Талдау не үшін қажет деп ойлайсыздар?
Мектеп әкімшілігі сабаққа қатысар кезде мынаны ескереді:

Сыйлау принципі мен адамға сену ( Ю.А.Конаржевский)
Конструкциялық талдау міндеттері ( мерзімі мен мақсатын айту) Сабаққа қатысар кезде осы 2 принципке көңіл бөлу керек.

Сабақты әдістемелік тұрғыдан талдаудың негізгі талаптары:

Сыныбы, пән, мұғалімі, уақыты
Сабақтың тақырыбы, мақсаты, оқытылатын тақырыптың мазмұны, сабақ түрі
Саабақтың білімділік және тәрбиелік міндеттері
Сабақтың басталуы ( мұғалім мен оқушы байланысы, тәртібі, дайындығы)
Үй тапсырмасын тексеруге арналған әдістер
Жаңа материалды оқып білудің, түсіндірудің ғылыми идеялық бағыттылығы
Көрнекілік, техникалық құралдар,дидактикалық материалдар
Оқушы мен мұғалім ынтымақтастығы.Оқушылардың білім, іскерлік пәнге деген қызығушылық дағдыларын игеруін бақылау.
Жаңа материалды бекіту. Өмірмен байланыстылығы, оқушының ойын байытуға, білімін тереңдетуге түгелдей қатысты.
Үйге тапсырма беру әдістері, тәсілдері.
Бағаның қойылуы .
Сабақ үстіндегі мұғалім шеберлігі, мәдениеті.
Түсіндірген материалды оқушының меңгеруі.
Оқушының өз бетінше жұмысы
Жекелеп, деңгейлеп, дамыта , топпен оқыту әдістері
Сабақтың қорытындысы
5______________________________________________________________

4______________________________________________________________

3______________________________________________________________

2______________________________________________________________

1_______________________________________________________________________

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

Сабақтың білімділік мақсатын орындау
Тәрбиелік мақсаты
Дамытушылық мақсаты
Өзіндік жұмыстарды ұйымдастыру
Қойылған баға нақты білімге сай ма?
Жеке оқушымен жұмыс
Пәнаралық байланыс
Берілген тапсырма оқушының жас ерекшелігіне сай ма?
Оқушы белсенділігі.
Мұғалімнің сыныпты меңгеру деңгейі.
Көрнекті құралдарды тиімді пайдалануы.
Сабақтың өмірмен байланысы.
Мұғалімнің сырт бейнесі, сөйлеу мәдениеті.
Оқушының сабақтағы тәртібі.
ТСО пайдалануы.
Жаңа технологияны пайдалану.
Уақытты тиімді пайдалануы.
«Сын тұрғысынан ойлауды дамыту» жобасы бойынша сабақ талдау үлгісі:

Мұғалім ролі: бағыт беруші, көмектесуші, үйрену ортасын құрушы, жағдай туғызушы,

себепші

Оқушының рөлі: ізденуші, өз бетінше білім алушы,үйренуші,

Сабаққа дайындалу 3 кезеңнен тұрады:

Сабаққа дейін: менің сабағымның құндылығы неде болмақ?

Сабақ кезіндегі: сабақ мазмұнын ашуда оқушылар нендей жаңалықтар ашып, өмірмен қалай байланыстырады?

Сабақтан кейін:

сабақтан күткен ойларға жетудегі сәттіліктерім мен кедергілерді қалай бағалай аламын?

Сәтті өткен тұстары:

Ойыңыздан шықпаған сәттерін сипаттаңыз
Сабақ барысында туындаған сұрақтар(тәртіп, стратегия, мұғалім, сатылар)
келесі рет осылай сабақ өтуде нені өзгертер едіңіз?
Өз сабағың туралы ойыңыз қандай?
Сабақта сізді таңқалдырған жайттар
Сәтті, сәтсіз өткен тұстары туралы не айтар едіңіз?
Сіз қалай ойлайсыз, қандай идеяларды қарастырдыңыз?
Жұпта, топта бір-біріне қалай көмектесе алды?
Келесі сабақта нені өзгертер едіңіз, сабағыңызды неден бастағаныңыз жөн деп ойлайсыз?
Өткен сабаққа ойтолғаныс жазу

Сабақты талдаудан кейін алған әсер - Сізге осы поцесте не әсер етті?Неліктен әсер етті деп ойлайсыз?]]> admin Mon, 12 Sep 2022 10:17:18 +0600 Ұстаздың кәсіби іс-әрекетіндегі педагогикалық әдеп https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/12/stazdy-ksbi-s-reketndeg-pedagogikaly-dep.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/12/stazdy-ksbi-s-reketndeg-pedagogikaly-dep.html Қазақстан Республикасының Білім туралы Заңы 2007 жылы 27 шілде №319
51-бап. Педагог қызметкердің құқықтары, міндеттері мен жауапкершілігі

7) педагогтік әдеп нормаларын сақтауға міндетті

Этика - әдеп мәдениетін теориялық тұрғыдан сараптайтын философиялық ұғым.

Педагогикалық әдеп дегеніміз не?

Педагогикалық әдеп этика ғылымының бөлігі болып табылады және педагогикалық адамгершіліктің ерекшеліктерін зерттейді, педагогикалық еңбектегі адамгершіліктің ортақ қағидаларының жүзеге асырылуын қадағалайды, оның негізгі қызметтерін және этикалық категорияларды қарастырады.

Педагогикалық әдептіліктің көрсеткіштері:

Педагогикалық іс-әрекеттің нәтижесі үшін атқарылатын кәсіптік жауапкершіліктің көрсеткіштері:

кәсіпке, қоғамға деген қарым-қатынас
Тәртіпті болу, өзіне және балаларға қаталдықпен қарау
Эмоцияналдық байсалдылық, әдептілік
Ұжымдағы әріптестермен жақсы қарым-қатынас
Педагогтың өзінің алдына қойған жоғарғы талаптардың көрсеткіштері:

Әділ болу, балалардың бәрінің бірдей екендігін мойындау
Өз мінез-құлықтарына баға беру,өзін-өзі сынау
Өзін-өзі үзбей жетілдіріп тұру.
Педагогикалық әдеп:

тілдесу, қарым-қатынас жасау кезінде
сөйлесу икемділігінде
оқушылардың іс-әрекеттерін ұйымдастыра алу икемділігінде
өзін-өзі ұстай алу және талап ету икемділігінде
ескертужасаған кезде
баланың мінез-құлқына баға берген кезде
мадақтау және жазалай білу икемділігінде
дауыс ырғағында
Педагогикалық әдептің ерекшеліктері:

1) ұстаздың кәсіби мінез-құлығындағы, іс-әрекетіндегі өлшем

2) ықпал етудегі және өзара әрекеттесудегі әдістерді, түрлерді, тәсілдерді таңдау өлшемі

Әдептілік - педагогтың мінез-құлығындағы ерекшелікке айналу керек.

Педагог қызметінде өз пәнін жетік білу және оқытудың әдіс-тәсілдерін жақсы меңгеру маңызды ма, әлде оның педагогикалық мәдениеті мен өмірлік ұстанымы маңызды ма?

«Педагогика теориясын қаншама жетік білгенмен, педагогикалық әдептің қыр – сырын меңгермейінше, педагог ұстаздық шеберлікке қолы жетпейді».
К.Д.Ушинский
Педагогикалық әдеп – мұғалімнің ең етене кәсіптік белгісі. Педагогикалық шеберлік.

Педагогикалық шеберлік дегеніміз:

педагогтың пәнді жетік білуі
оқыту мен тәрбиелеудің әдіс-тәсілдерін міндетті түрде білуі
педагогтың өмірге деген көзқарасы
педагогикалық әдеп
Педагогикалық шеберліктің негізгі белгілері:

Кәсіптік білім
Біліктілік
Дағды
Кәсіптік қабілет
Педагогикалық әдеп
Педагогикалық техника
Педагогтың бойында қандай этикалық қасиеттер болуы керек?

Педагогтың бойында болу керек қасиеттер (оқушылардың пайымдауы бойынша):

Мейірімділік
Балаларға деген шынайы махаббат
Эмоционалдық байсалдылық
Әділдік
Балаларға деген зейін
Қайырымдылық
Сергектік
Өмірді сүйгіштік
Тіл табыса білу, бәрімен араласа білу
Жігер
Педагогтың бойында болмау керек қасиеттер:

(оқушылардың пайымдауы бойынша)

1. Дөрекілік

Оқушыны жеке тұлға ретінде қабылдамау, сыйламау
Әділетсіздік
Өзін-өзі ұстай білмеу
Әдепсіздік
Балаларға немқұрайлы қарау
Өзінің пәніне немқұрайлы қарау
Педагогикалық этикада ұстаздың адамгершілік қасиеттері қоғамдық құндылыққа айналады, бұл қасиеттерсіз мұғалімнің басқа да кәсіби қасиеттері мен икемділіктердің құндылықтары жойылады. Зияткерлік және психологиялық қасиеттермен бірге жауапкершілік, абырой, әділеттілік, шынайылылық, ар-ұят, қарапайымдылық сияқты қасиеттер педагогикалық беделдің негізгі құрауыштары болып табылады.

«Нағыз тәрбиеші ұстаз бойында он екі тума табиғи қасиетті меңгерген дана адам болу керек».

Әл-Фараби

өнер-білімге құштар
мүшелері мүлде мінсіз;
жаратылысынан өзіне айтқанның бәрін жете түсінетін;
өзі естіген, көрген, түсінген және аңғарған нәрселердің бәрін жадында жақсы сақтайтын, алғыр да аңғарымпаз;
өткір сөз иесі және ойына түйгенінің бәрін анық бере алатын;
тағамға, ішімдік ішуге, сыр-сұқбат құруға қанағатшыл;
жаны асқақ және ар-намысын ардақтайтын;
жаратылысынан игі істерге ынтызар;
әділеттілік пен әділеттілерді сүйіп, әділетсіздік пен озбырлықты жек көретін;
жақындарына да, жат адамдарға да әділ, пасықтық атаулыға мүлде рақымсыз қорқыныш пен жасқану дегенді білмейтін батыл, ер жүрек;
бойына туа біткен он екі қасиетке ие болған, бұларды бір-бірімен сәтті ұштастырған адам ғана нағыз ұстаз, жұртқа жақсы басшы бола алады.
Педагог пен оқушының жеке әлеуметтік-психологиялық өзара қарым-қатынасындағы педагогикалық әдептің алатын орны

1. Қатынас жасау, тілдесу өнері:

өз мінез-құлқын, сезімдерін басқара алу;
бақылай, қадағалай алу;
назарды басқа жаққа аудара білу;
тәрбиеленушілердің ішкі жан дүниесін түсіне білу және оны ескере білу;
“жүзіне қарап оқи алу”;
оқушылармен байланыс жасай алу.
2. Педагогикалық іс-әрекетте қарым-қатынас жасаудың барлық түрлерін қолдану керек (ақпарат алмасу, өзара әрекеттестікті ұйымдастыру, баланың тұлғалық қасиеттерін аша білу, оған ықпал ету және т.б.);

Қарым-қатынас жасау арқылы шешетін мәселеңізді айқын және нақты тұжырымдап алыңыз;

3. Қарым-қатынас жасаудың стратегиясы мен әдіс, жолдарын ойластырып алыңыз, баланың санасы мен мінез-құлқына ықпал ететін әдістерді таңдап алыңыз;

4. Тәрбиеленушілермен қарым-қатыста тілдесуді “тік”, жоғарыдан төменге қарай емес (педагог баладан биік), керісінше, “көлденең” (педагог пен оқушы бірдей) дәрежесінде ұйымдастырған жөн;

5. Балалармен қарым-қатынас жасауда олардың көңіл-күйін түсінуге талпыныңыз, сыныптағы климаттың кішкентай болса да өзгерістеріне назар аударып тұрыңыз;

6. Тәрбиеленушілермен қарым-қатынастағы бастаманы өз қолыңызға алыңыз, есіңізде болсын, өзіндік бастама оқушылармен ынтымақтастықты жасауға Сізге көмектеседі;

7. Тілдесу кезінде өзіңізді еркін ұстаңыз, ешқандай бөгеліп қалушылық, бейберекет қозғалыс, бос күлкі болмау керек;

8. Балалармен сөйлесуде белгілі бір қалыпты ұстанудан алыс болыңыз:

өзіңізді өзіңіз ұстай білуде, оқушылардың мінез-құлқына деген таптаурындық қарсы шығуларда, алдын ала жасалынған жоспар бойынша тілдесуде және т.б.;

9. Кейбір оқушыларға деген келеңсіз ойларыңызды, қарым-қатынасыңызды көрсетпеуге тырысыңыз;

10. Оқушылармен қарым-қатынаста мақтауды, мадақтауды, қолдау көрсетуді, мақұлдауды қолданыңыз;

11. Оқушыларды ести және тыңдай алу керек;

12. Жиі-жиі күліп жүріңіз, күлкі балалармен тілдесуге, қарым-қатынас жасауға көмектеседі.

Мұғалім келесі қағидаларды басшылыққа алуы тиіс:

Балаларға әрқашан сенім көрсету;
Оқушыларға оқытудың мақсаттары мен міндеттерін белгілеп, нақтылауға көмектесу;
Оқушылардың оқуға деген ішкі қызығушылығына мән беру;
Әр түрлі тәжірибенің қайнар көзі ретінде, оқушы қиындыққа кездескенде әрқашан кеңес алуға болатын тұлға болу;
Әр түрлі тәжірибенің қайнар көзі ретінде, оқушы қиындыққа кездескенде әрқашан кеңес алуға болатын тұлға болу;
Балалардың, әріптестердің ішінде өз сезімін ашық білдіру;
Әрбір оқушының сезімі мен көңіл толқуларын түсінуге мүмкіндік беретін эмпатиялық дәрежеге ұмтылу.
Педагогикалық жағдайлар:
1. Бірінші бағамда оқитын Айдын сабақтан кейін мұғалімнің үстеліне таянып: “Білесіз бе, мен Сізден кеңес алайын деп едім....” деп сөзін бастап еді, мұғалім: “Сен мұғалімнің алдында қалай тұрсың?” – деп ашуланады, содан кейін ғана: “Менен не сұрайын деп едің?” – “Жоқ, ешнәрсе” – деп Айдын түнере жауап береді де, сыныптан шығып кетеді.

2. Екінші бағамда оқитын Айгүлге келген хат мұғалімнің қолына тиеді. “Төлегеннің түрі!” – деп, ұстаз хаттағы қателерді түзей бастайды. “Төлеген” сыныптан атып шығады да, мектепке келмей қояды.

Педагогикалық техника - педагогтың бойындағы тәрбиеленушілерге ықпал жасайтын икемділіктер кешені.

Педагогикалық техника дегеніміз:

дұрыс және мәнерлі сөйлеу икемділігі (сөйлеу мәдениеті, оның эмоционалдық мінездемесі, интонация, сенім туғызуы);
жест және мимиканы, пантомимиканы қолдана білу икемділігі;
өзінің психикалық жағдайын – сезімдерін, көңіл-күйін - басқара алу икемділігі;
өзін-өзі сырттай көре алу икемділігі (әлеуметтік перцепция).
Сөйлесу кезінде қолыңызды айқастырмаңыз, аудиторияға бетіңізбен бұрылып тұрыңыз, араларыңыздағы қашықтық үлкен болмауы керек. Сөйлеу кезінде оңға, солға емес, керісінше алдыға, артқа қозғалған дұрыс. Алдыға қозғалғанда айтып тұрған ақпаратыңыздың маңыздылығы күшейеді, ал артқа қозғалсаңыз тыңдаушыларға кішкене дем алуға мүмкіндік бересіз.

Мимика – беттің қимылдары арқылы өз сезіміңізді, ойларыңызды, көңіл-күйіңізді көрсету өнері. Сөзге қарағанда бет әлпет, көзқарас адамдарға көп әсер береді. Мимика ақпараттарды жақсы қабылдатуға көмектеседі.

Педагогикалық техника педагог іс-әрекетінің ішкі мазмұны мен сыртқы көрінісінің үйлесімді бірігуіне ықпал жасайды:

Педагогтың киімі эстетикалық жағынан әсерлі, әдемі, жарасымды болу керек;

Педагогтың шаш үлгісі де, киген киімі де, таққан әшекейлері де балаға ықпал ету мақсатында таңдалу керек;

Педагогтың жүзі жайдарлы, қозғалыстары жинақы болғаны дұрыс. Педагог өзіне-өзі сенімді болуы керек.

Педагогтың дене күйі, тұрған тұрысы:

Түзу дене күй – сенімділік, зеректік, кішіпейілділік;
Оқушыларға теріс қарап тұрып сөйлеу – қызығушылықтың жоқтығы;
Қырымен тұру – теріс, негативті қарым-қатынас;
Сұрақ қойғанда алдыға қарай еңкею – дұрыс, оң қарым-қатынас;
Егер кез келген мұғалім ынта-ықылас қойып, табандылық танытатын болса, өз бетімен көп еңбектенсе, идеялық жағынан сенімді, саяси жағынан есейген азамат болса, өз пәнін жақсы білсе, оқытудың әдістемесін меңгеріп, бала психологиясын жете білсе, педагогикалық техниканы қалыптастыра алса, педагогикалық шеберлікке жету қасиеттеріне ие бола отырып, педагогикалық кәсіпті меңгерсе, педагогикалық әдепті бойына сіңірсе, онда талантты, шебер ұстаз бола алады.]]> Қазақстан Республикасының Білім туралы Заңы 2007 жылы 27 шілде №319
51-бап. Педагог қызметкердің құқықтары, міндеттері мен жауапкершілігі

7) педагогтік әдеп нормаларын сақтауға міндетті

Этика - әдеп мәдениетін теориялық тұрғыдан сараптайтын философиялық ұғым.

Педагогикалық әдеп дегеніміз не?

Педагогикалық әдеп этика ғылымының бөлігі болып табылады және педагогикалық адамгершіліктің ерекшеліктерін зерттейді, педагогикалық еңбектегі адамгершіліктің ортақ қағидаларының жүзеге асырылуын қадағалайды, оның негізгі қызметтерін және этикалық категорияларды қарастырады.

Педагогикалық әдептіліктің көрсеткіштері:

Педагогикалық іс-әрекеттің нәтижесі үшін атқарылатын кәсіптік жауапкершіліктің көрсеткіштері:

кәсіпке, қоғамға деген қарым-қатынас
Тәртіпті болу, өзіне және балаларға қаталдықпен қарау
Эмоцияналдық байсалдылық, әдептілік
Ұжымдағы әріптестермен жақсы қарым-қатынас
Педагогтың өзінің алдына қойған жоғарғы талаптардың көрсеткіштері:

Әділ болу, балалардың бәрінің бірдей екендігін мойындау
Өз мінез-құлықтарына баға беру,өзін-өзі сынау
Өзін-өзі үзбей жетілдіріп тұру.
Педагогикалық әдеп:

тілдесу, қарым-қатынас жасау кезінде
сөйлесу икемділігінде
оқушылардың іс-әрекеттерін ұйымдастыра алу икемділігінде
өзін-өзі ұстай алу және талап ету икемділігінде
ескертужасаған кезде
баланың мінез-құлқына баға берген кезде
мадақтау және жазалай білу икемділігінде
дауыс ырғағында
Педагогикалық әдептің ерекшеліктері:

1) ұстаздың кәсіби мінез-құлығындағы, іс-әрекетіндегі өлшем

2) ықпал етудегі және өзара әрекеттесудегі әдістерді, түрлерді, тәсілдерді таңдау өлшемі

Әдептілік - педагогтың мінез-құлығындағы ерекшелікке айналу керек.

Педагог қызметінде өз пәнін жетік білу және оқытудың әдіс-тәсілдерін жақсы меңгеру маңызды ма, әлде оның педагогикалық мәдениеті мен өмірлік ұстанымы маңызды ма?

«Педагогика теориясын қаншама жетік білгенмен, педагогикалық әдептің қыр – сырын меңгермейінше, педагог ұстаздық шеберлікке қолы жетпейді».
К.Д.Ушинский
Педагогикалық әдеп – мұғалімнің ең етене кәсіптік белгісі. Педагогикалық шеберлік.

Педагогикалық шеберлік дегеніміз:

педагогтың пәнді жетік білуі
оқыту мен тәрбиелеудің әдіс-тәсілдерін міндетті түрде білуі
педагогтың өмірге деген көзқарасы
педагогикалық әдеп
Педагогикалық шеберліктің негізгі белгілері:

Кәсіптік білім
Біліктілік
Дағды
Кәсіптік қабілет
Педагогикалық әдеп
Педагогикалық техника
Педагогтың бойында қандай этикалық қасиеттер болуы керек?

Педагогтың бойында болу керек қасиеттер (оқушылардың пайымдауы бойынша):

Мейірімділік
Балаларға деген шынайы махаббат
Эмоционалдық байсалдылық
Әділдік
Балаларға деген зейін
Қайырымдылық
Сергектік
Өмірді сүйгіштік
Тіл табыса білу, бәрімен араласа білу
Жігер
Педагогтың бойында болмау керек қасиеттер:

(оқушылардың пайымдауы бойынша)

1. Дөрекілік

Оқушыны жеке тұлға ретінде қабылдамау, сыйламау
Әділетсіздік
Өзін-өзі ұстай білмеу
Әдепсіздік
Балаларға немқұрайлы қарау
Өзінің пәніне немқұрайлы қарау
Педагогикалық этикада ұстаздың адамгершілік қасиеттері қоғамдық құндылыққа айналады, бұл қасиеттерсіз мұғалімнің басқа да кәсіби қасиеттері мен икемділіктердің құндылықтары жойылады. Зияткерлік және психологиялық қасиеттермен бірге жауапкершілік, абырой, әділеттілік, шынайылылық, ар-ұят, қарапайымдылық сияқты қасиеттер педагогикалық беделдің негізгі құрауыштары болып табылады.

«Нағыз тәрбиеші ұстаз бойында он екі тума табиғи қасиетті меңгерген дана адам болу керек».

Әл-Фараби

өнер-білімге құштар
мүшелері мүлде мінсіз;
жаратылысынан өзіне айтқанның бәрін жете түсінетін;
өзі естіген, көрген, түсінген және аңғарған нәрселердің бәрін жадында жақсы сақтайтын, алғыр да аңғарымпаз;
өткір сөз иесі және ойына түйгенінің бәрін анық бере алатын;
тағамға, ішімдік ішуге, сыр-сұқбат құруға қанағатшыл;
жаны асқақ және ар-намысын ардақтайтын;
жаратылысынан игі істерге ынтызар;
әділеттілік пен әділеттілерді сүйіп, әділетсіздік пен озбырлықты жек көретін;
жақындарына да, жат адамдарға да әділ, пасықтық атаулыға мүлде рақымсыз қорқыныш пен жасқану дегенді білмейтін батыл, ер жүрек;
бойына туа біткен он екі қасиетке ие болған, бұларды бір-бірімен сәтті ұштастырған адам ғана нағыз ұстаз, жұртқа жақсы басшы бола алады.
Педагог пен оқушының жеке әлеуметтік-психологиялық өзара қарым-қатынасындағы педагогикалық әдептің алатын орны

1. Қатынас жасау, тілдесу өнері:

өз мінез-құлқын, сезімдерін басқара алу;
бақылай, қадағалай алу;
назарды басқа жаққа аудара білу;
тәрбиеленушілердің ішкі жан дүниесін түсіне білу және оны ескере білу;
“жүзіне қарап оқи алу”;
оқушылармен байланыс жасай алу.
2. Педагогикалық іс-әрекетте қарым-қатынас жасаудың барлық түрлерін қолдану керек (ақпарат алмасу, өзара әрекеттестікті ұйымдастыру, баланың тұлғалық қасиеттерін аша білу, оған ықпал ету және т.б.);

Қарым-қатынас жасау арқылы шешетін мәселеңізді айқын және нақты тұжырымдап алыңыз;

3. Қарым-қатынас жасаудың стратегиясы мен әдіс, жолдарын ойластырып алыңыз, баланың санасы мен мінез-құлқына ықпал ететін әдістерді таңдап алыңыз;

4. Тәрбиеленушілермен қарым-қатыста тілдесуді “тік”, жоғарыдан төменге қарай емес (педагог баладан биік), керісінше, “көлденең” (педагог пен оқушы бірдей) дәрежесінде ұйымдастырған жөн;

5. Балалармен қарым-қатынас жасауда олардың көңіл-күйін түсінуге талпыныңыз, сыныптағы климаттың кішкентай болса да өзгерістеріне назар аударып тұрыңыз;

6. Тәрбиеленушілермен қарым-қатынастағы бастаманы өз қолыңызға алыңыз, есіңізде болсын, өзіндік бастама оқушылармен ынтымақтастықты жасауға Сізге көмектеседі;

7. Тілдесу кезінде өзіңізді еркін ұстаңыз, ешқандай бөгеліп қалушылық, бейберекет қозғалыс, бос күлкі болмау керек;

8. Балалармен сөйлесуде белгілі бір қалыпты ұстанудан алыс болыңыз:

өзіңізді өзіңіз ұстай білуде, оқушылардың мінез-құлқына деген таптаурындық қарсы шығуларда, алдын ала жасалынған жоспар бойынша тілдесуде және т.б.;

9. Кейбір оқушыларға деген келеңсіз ойларыңызды, қарым-қатынасыңызды көрсетпеуге тырысыңыз;

10. Оқушылармен қарым-қатынаста мақтауды, мадақтауды, қолдау көрсетуді, мақұлдауды қолданыңыз;

11. Оқушыларды ести және тыңдай алу керек;

12. Жиі-жиі күліп жүріңіз, күлкі балалармен тілдесуге, қарым-қатынас жасауға көмектеседі.

Мұғалім келесі қағидаларды басшылыққа алуы тиіс:

Балаларға әрқашан сенім көрсету;
Оқушыларға оқытудың мақсаттары мен міндеттерін белгілеп, нақтылауға көмектесу;
Оқушылардың оқуға деген ішкі қызығушылығына мән беру;
Әр түрлі тәжірибенің қайнар көзі ретінде, оқушы қиындыққа кездескенде әрқашан кеңес алуға болатын тұлға болу;
Әр түрлі тәжірибенің қайнар көзі ретінде, оқушы қиындыққа кездескенде әрқашан кеңес алуға болатын тұлға болу;
Балалардың, әріптестердің ішінде өз сезімін ашық білдіру;
Әрбір оқушының сезімі мен көңіл толқуларын түсінуге мүмкіндік беретін эмпатиялық дәрежеге ұмтылу.
Педагогикалық жағдайлар:
1. Бірінші бағамда оқитын Айдын сабақтан кейін мұғалімнің үстеліне таянып: “Білесіз бе, мен Сізден кеңес алайын деп едім....” деп сөзін бастап еді, мұғалім: “Сен мұғалімнің алдында қалай тұрсың?” – деп ашуланады, содан кейін ғана: “Менен не сұрайын деп едің?” – “Жоқ, ешнәрсе” – деп Айдын түнере жауап береді де, сыныптан шығып кетеді.

2. Екінші бағамда оқитын Айгүлге келген хат мұғалімнің қолына тиеді. “Төлегеннің түрі!” – деп, ұстаз хаттағы қателерді түзей бастайды. “Төлеген” сыныптан атып шығады да, мектепке келмей қояды.

Педагогикалық техника - педагогтың бойындағы тәрбиеленушілерге ықпал жасайтын икемділіктер кешені.

Педагогикалық техника дегеніміз:

дұрыс және мәнерлі сөйлеу икемділігі (сөйлеу мәдениеті, оның эмоционалдық мінездемесі, интонация, сенім туғызуы);
жест және мимиканы, пантомимиканы қолдана білу икемділігі;
өзінің психикалық жағдайын – сезімдерін, көңіл-күйін - басқара алу икемділігі;
өзін-өзі сырттай көре алу икемділігі (әлеуметтік перцепция).
Сөйлесу кезінде қолыңызды айқастырмаңыз, аудиторияға бетіңізбен бұрылып тұрыңыз, араларыңыздағы қашықтық үлкен болмауы керек. Сөйлеу кезінде оңға, солға емес, керісінше алдыға, артқа қозғалған дұрыс. Алдыға қозғалғанда айтып тұрған ақпаратыңыздың маңыздылығы күшейеді, ал артқа қозғалсаңыз тыңдаушыларға кішкене дем алуға мүмкіндік бересіз.

Мимика – беттің қимылдары арқылы өз сезіміңізді, ойларыңызды, көңіл-күйіңізді көрсету өнері. Сөзге қарағанда бет әлпет, көзқарас адамдарға көп әсер береді. Мимика ақпараттарды жақсы қабылдатуға көмектеседі.

Педагогикалық техника педагог іс-әрекетінің ішкі мазмұны мен сыртқы көрінісінің үйлесімді бірігуіне ықпал жасайды:

Педагогтың киімі эстетикалық жағынан әсерлі, әдемі, жарасымды болу керек;

Педагогтың шаш үлгісі де, киген киімі де, таққан әшекейлері де балаға ықпал ету мақсатында таңдалу керек;

Педагогтың жүзі жайдарлы, қозғалыстары жинақы болғаны дұрыс. Педагог өзіне-өзі сенімді болуы керек.

Педагогтың дене күйі, тұрған тұрысы:

Түзу дене күй – сенімділік, зеректік, кішіпейілділік;
Оқушыларға теріс қарап тұрып сөйлеу – қызығушылықтың жоқтығы;
Қырымен тұру – теріс, негативті қарым-қатынас;
Сұрақ қойғанда алдыға қарай еңкею – дұрыс, оң қарым-қатынас;
Егер кез келген мұғалім ынта-ықылас қойып, табандылық танытатын болса, өз бетімен көп еңбектенсе, идеялық жағынан сенімді, саяси жағынан есейген азамат болса, өз пәнін жақсы білсе, оқытудың әдістемесін меңгеріп, бала психологиясын жете білсе, педагогикалық техниканы қалыптастыра алса, педагогикалық шеберлікке жету қасиеттеріне ие бола отырып, педагогикалық кәсіпті меңгерсе, педагогикалық әдепті бойына сіңірсе, онда талантты, шебер ұстаз бола алады.]]> admin Mon, 12 Sep 2022 10:16:29 +0600 Қазіргі кездегі сабақтың талдауын жасау Сабақты талдау үлгісі https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/12/azrg-kezdeg-sabaty-taldauyn-zhasau-sabaty-taldau-lgs.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/09/12/azrg-kezdeg-sabaty-taldauyn-zhasau-sabaty-taldau-lgs.html Сабақты талдау үлгісі

Қазіргі сабақ қандай болуы қажет? Қалай бүгінгі сабақта дәстүрлі және жаңашыл әдістер ұштасады?

Сабақты абстрактно талдауға болмайды. Ең басты, әр сабақта бүкіл құралдар мен әдістер қолданылады деп күтуге болмайды.

Сабақ талдағанда қандай жағдайларды ескерту қажет?

а) тақырыптың ерекшелігі;

б) мектептің мүмкіндіктері, кабинеттің, техникалық құралдардың, көрнекі құралдардың бар болуы;

в) осы сыныптың құрамы, оқушылардың қабіліт және даму деңгейі;

г) мұғалімнің жеке даралығы, дайындық деңгейі, мінез ерекшеліктері, денсаулық жағдайы, бұрынғы жұмыстар нәтижелері.

Сабақты талқылау формасы:

а) педагог өзі сабағы туралы әңгімелейді: не ойлағандай болды, не жүзеге аспады;

б) сабаққа қатысушы сабақтың позитивті жақтарын талдайды;

в) содан кейін жағымсыз жақтарын талдайды;

г) содан кейін ғана кемшіліктерден құтылуға көмектесетін ұсыныстар беріледі;

д) талдаудан кейін педагог қайта өзінің пікірін білдіреді, содан кейін ғана басқа қатысушылар проблеманың талдауына қосылады.

Сабақтың сипаттамасы:

1) Қазіргі заман сабағының жалпы педагогикалық сипаттамасы:

- сабақтың тұжырымдамалық ерекшеліктері, қазіргі тұрғыларды жіктеу және оларды сабақта дарыту;

- сабақтың жалпы педагогикалық ерекшеліктері – оқу-тәрбие үрдесінің ұйымдастыру формасы;

- сабақ типологиясы, олардың әр түрлі типтері мен түрлерінің құрылым сипаттамасы (оның кезеңдері, бөлімдері).

2) Сабақтың әдістемелік ұйымдастырылуы және жабдықталуы, оның әдістемелік логикасы.

Сабақты талдау және өзін – өзі талдау формалары:

1) қысқа (бағалау) талдау;

2) құрылымдық (поэтапный) талдау;

3) жүйелік талдау;

4) толық талдау;

5) құрылымдық-уақыттық талдау;

6) аралас талдау;

7) психологиялық талдау;

9) аспектты талдау;

10) құрама (комплексті) талдау.

Қысқа (бағалау) талдау – ол сабақтың білім, біліктік және дағды мақсаттарын шешетін оқу-тәрбие функциясының жалпы бағасы.

Құрылымдық (поэтапный) талдау – сабақтың үстем құрымын (элементтерін) табу және бағалау, оқушылардың танырлық қабілеттерін дамытуға қамтамасыз ететін мақсатқа лайықтылығы.

Жүйелі талдау – негізгі дидактикалық мақсаттарды шешу және бір мезетте сабақтың даму мақсаттарын шешу көзқарастан сабаққа бірыңғай жүйеге ретінде қарау.

Толық талдау – сабақ мақсаттарын жүзеге асыруды бағалау, оқушының оқу қызметі түрлері мен мазмұнының сипаттамасы, ойлау қызметінің тәсілдері мен білімді қабылдау деңгейінің аспектті талдау жүйесі.

Құрылымдық-уақыттық талдау – сабақтың әр кезеңінде уақыт қолдануды бағалау.

Аралас талдау – бір мезгілде сабақтың негізгі дидактикалық мақсаттары және құрылымдылық элементтерін бағалау.

Психологиялық талдау – сабаққа қойылған психологиялық талаптардың орындалуын (даму типті оқушылардың танырлығын қамтамасыз етуі) зерделеу.

Дидактикалық талдау – негізгі дидактикалық категорияларды (дидактика принциптерін жүзеге асыру; оқушыларды оқыту және білім беруде қолданатын әдістер мен тәсілдерді сұрыптау, сабаққа қажетті оқу материалдарының дидактикалық ықпал ету, оқушылардың өзіндік танырлық қызметінің педагогикалық басшылығы және т.б.) талдау.

Аспектті талдау – сабақты жан-жақты, егжей-тегжейін тәптіштеп талқылау.

Сабақтың аспектті талдау түрлері :

педагогикалық талдау;
психологиялық талдау;
әдістемелік талдау;
гигиеналық талдау.
Сабақ талдауының педагогикалық аспектерін төмендегі компоненттер арқылы белгілеуге болады :

осы сабақтың басқа сабақтардың жүйесіндегі орны;
сабақ мақсатының дұрыс қойылуы;
сабақты ұйымдастыру;
сабақ мазмұны;
сабақ өткізу әдістері;
сабақ үстіндегі байланыс;
оқушылардың сабақта жұмыс істеуі және тәртіптері.
Сабақ талдауының психологиялық аспектерін төмендегі компоненттер арқылы белгілеуге болады:

оқушылардың назарын басқару;
Мнемоникалық ерекшеліктерді дамытуды басқару;
ойлауды дамыту және жүзеге асыру заңдылығын есепке алу.
Сабақ талдауының әдістеме аспектерін төмендегі компоненттер арқылы белгілеуге болады:

сабақтың негізгі білім беру мақсаты;
сабақтың әдістеме қисыны;
әр түрлі білім беру тәсілдерін қолдану;
әр түрлі әдістеме жолдарын қолдану;
білім беруді ұйымдастыру формаларының әр түрлерін қолдану.
Сабақ талдауының гигиеналық аспектерін төмендегі компоненттер арқылы белгілеуге болады:

сынып оқушыларының мінездемесі;
оқушылардың жас ерекшеліктерін есепке алу;
санитарлық-гигиеналық талаптарды орындау;
оқушылардың шаршауын және қажуын алдын-алу;
кәсіби қызметте мұғалім өзін-өзі басқару жолдарын қолдануы
Сабақты талдау мақсаттары:

Білім беру сапасын, оқушылардың білім, біліктік және дағды сапасын бақылау.
Оқу-тәрбие үрдісінің жағдайын бақылау.
Педагогтарға нұсқау өткізу.
Жоғарғы педагогикалық шеберлікті меңгеруге көмек көрсету.
Мұғалімнің жетістіктері мен сәтсіздіктерінің себебін анықтау, жұмыста кемшіліктерді жеңу.
Мұғалімнің жұмыс жүйесін анықтау.
Сабаққа қатысу жүйесі:

Осы сыныпта белгілеген тақырып бойынша бүкіл сабақтарға қатысу.
Бір күн ішінде осы мұғалімнің әр түрлі сыныптарда өтетін сабақтарына қатысу.
Бір күн ішінде бір белгіленген сыныпта сабақ беретін мұғалімдердің сабақтарына қатысу.
Бір апта ішінде бір белгіленген сыныптың сабақтарына қатысу.
Әр түрлі мұғалімдердің сабақтарына қатысу.
Сабақтарды бақылау бағдарламасы:

I тип. Үйрену (зерделеу) және жаңа білім мен қызмет тәсілдерін алғашқы бекіту сабағы.

Мақсаты: оқушылардың қабылдау, мәнін түсіну және жаңа білім мен қызмет тәсілдерін алғашқы есте сақтауларын ұйымдастыру.

II тип. Жаңа білім мен қызмет тәсілдерін бекіту сабағы.

Мақсаты: оқушының білімін және қызмет тәсілдерін бекітуді қамтамасыз ету.

III тип. Білім мен қызмет тәсілдерін кешенді қолдану сабағы

Мақсаты: оқушылар кешенді білімдері мен қызмет тәсілдерін өз беттерімен қолдануларына мазмұнды және ұйымдастырылған жағдай жасау.

IV тип. Білім мен қызмет тәсілдерін жинақтау және жүйелеу сабағы.

Мақсат: оқушылардың білім мен қызмет тәсілдерін жинақтауды ұйымдастыру.

V тип. Білім мен қызмет тәсілдерін тексеру, бағалау, өңдеу сабағы.

Мақсаты: оқушылардың білім мен қызмет тәсілдерін тексеруді және бағалауды ұйымдастыру; оқушыларды өз білім мен қызмет тәсілдерін өңдеуін ұйымдастыру;

Сабақтың жалпы педагогикалық талдауын жасау үлгісі

Осы сабақтың бір тақырыпты басқа сабақтардың жүйесіндегі орны; сабақ мақсатының дұрыс қойылуы;
Сабақты ұйымдастыру:
а) сабақтың типі;

ә) сабақтың құрымы, оның бөлек элементтері, оның жүйелігі және уақытты мөлшерлеу; сабақтың құрастырылуы оның мазмұны мен мақсатының сәйкестігі;

б) сынып оқушыларының сабаққа дайын болуы;

в) сабақ бойы оқушылардың белсенділігін ұйымдастыру; сабақта жаппай, топтық, ұжымдық жұмыстарды үйлестіру;

г) сабақтың тығыздығы; уақытты ұтымды қолдану.

Сабақтың мазмұны:
а) материалдың ғылымилығы;

ә) оқушылардың әр түрлі әрекет түрлері мен сабақтың кезеңдерінде материалдарды дұрыс қолдану;

б) сабақ мазмұны мұғалім жұмыс істейтін бағдарлама талаптарына сәйкес болуы;

в) сабақтың тәрбие бағыттылығы;

г) теорияны тәжірибемен байланыстыру; мұғалім теорияның тәжірибелік қажеттілігін ашу; оқушыларды алған білімін практикада (тәжірибеде) қолдануды үйрету;

д) жаңа оқып жатқан материалды алдында өткенмен байланыстыру; өткенді қайталау жолдары;

е) пәнаралық байланыс;

ж) мұғалімнің тілі: сауаттылығы, сезімділігі, тіл байлығы;

з) оқушының білім, біліктілік және дағды сапасы;

и) оқушылар тілі.

Сабақ өткізу әдістемесі:
а) сабақ жабдықтары, сабақтың әр кезеңінде көрнекі құралдарды, дидактикалық материалдарды қолдану;

ә) сабақтың әр кезеңінде мұғалім қолданатын әдістері мен жолдары;

б) сабақтың мазмұны мен мақсатарына, оқушылардың жасы мен деңгейіне әдістерднің сәйкес болуы; қолданған әдістердің тиімділігі;

в) оқушылар алдында сабақ мақсатын қою және қорытындысын шығару;

г) сабақта үлгермейтін және нашар үлгеретін оқушылармен атқарылған жұмыстар;

д) мұғалім белсенді оқыту әдістерін меңгеруі; осы әдістерді сабақта қолдануы мақсатқа лайықтылығы;

е) мұғалімнің оқушылар білім сапасын бағалау жүйесі; оның педагогикалық құндылығы.

5. Мұғалімнің сабақтағы қарым-қатынасы: үні, қарым-қатынас стилі, жеке оқушылармен және сыныппен қатынас мәнері.

6. Оқушылардың сабақтағы жұмысы мен тәртібі:

а) жеке оқушылардың және сыныптың белсенділігі;

б) оқушылардың сабаққа деген көзқарасы, сабақ материалына қызығушылығы;

в) оқушылардың мұғалімге көзқарасы;

г) оқушылардың тәртібі мен ұйымдасқандығы;

д) оқушылардың тілі; қойылған сұрақтары.

7. Сабақ бойынша жалпы қорытындысы.

Сабақтар модельдерінің суреті

Қызмет түрлері бойынша

Қызмет түрлері мен сабақ кезеңдері бойынша

Аспектілер мен көрсеткіштер бойынша

Сабақты өзі талдау жасау жаднамасы

Сабақты өткізу ой және жоспар алғашында қандай еді, неге?
Сабақтың осындай таңдау жасауға не негіз болды?
Ол алдындағы сабақтармен қалай байланысты, нені тірек етеді?
Осы сабақ қалай келесі сабақтарға, тақырыптарға, тарауларға ықпал етеді?
Қалай сабақ дайындағанда бағдарлама талаптары, білім беру стандарты, осы мектептің даму стратегиясы есептелді?
Осы сабақтың ерекшелігі, бірегейлігі неде?
Қалай және неге осы сабақ формасы таңдалған?
Сабақ дайындалғанда сыныптың, оқушылардың ерекшеліктері есепке алынды?
Сабақтың негізгі мақсаттары.
Сабақтың құрамы мен жылдамдығының таңдалуы неге негізделеді?
Сабақтың нақты барысы, мұғалім мен оқушының байланыс сипаттамасы неге негізделеді? Не себепте осындай мазмұн, әдістер, тәсілдер, формалар қолданылды?
Сабақ өткізу үшін қандай жағдайлар жасалған (әлеуметтік-психологиялық, оқу-материалдық, гигиеналық, эстетикалық, темпоритмикалық)?]]> Сабақты талдау үлгісі

Қазіргі сабақ қандай болуы қажет? Қалай бүгінгі сабақта дәстүрлі және жаңашыл әдістер ұштасады?

Сабақты абстрактно талдауға болмайды. Ең басты, әр сабақта бүкіл құралдар мен әдістер қолданылады деп күтуге болмайды.

Сабақ талдағанда қандай жағдайларды ескерту қажет?

а) тақырыптың ерекшелігі;

б) мектептің мүмкіндіктері, кабинеттің, техникалық құралдардың, көрнекі құралдардың бар болуы;

в) осы сыныптың құрамы, оқушылардың қабіліт және даму деңгейі;

г) мұғалімнің жеке даралығы, дайындық деңгейі, мінез ерекшеліктері, денсаулық жағдайы, бұрынғы жұмыстар нәтижелері.

Сабақты талқылау формасы:

а) педагог өзі сабағы туралы әңгімелейді: не ойлағандай болды, не жүзеге аспады;

б) сабаққа қатысушы сабақтың позитивті жақтарын талдайды;

в) содан кейін жағымсыз жақтарын талдайды;

г) содан кейін ғана кемшіліктерден құтылуға көмектесетін ұсыныстар беріледі;

д) талдаудан кейін педагог қайта өзінің пікірін білдіреді, содан кейін ғана басқа қатысушылар проблеманың талдауына қосылады.

Сабақтың сипаттамасы:

1) Қазіргі заман сабағының жалпы педагогикалық сипаттамасы:

- сабақтың тұжырымдамалық ерекшеліктері, қазіргі тұрғыларды жіктеу және оларды сабақта дарыту;

- сабақтың жалпы педагогикалық ерекшеліктері – оқу-тәрбие үрдесінің ұйымдастыру формасы;

- сабақ типологиясы, олардың әр түрлі типтері мен түрлерінің құрылым сипаттамасы (оның кезеңдері, бөлімдері).

2) Сабақтың әдістемелік ұйымдастырылуы және жабдықталуы, оның әдістемелік логикасы.

Сабақты талдау және өзін – өзі талдау формалары:

1) қысқа (бағалау) талдау;

2) құрылымдық (поэтапный) талдау;

3) жүйелік талдау;

4) толық талдау;

5) құрылымдық-уақыттық талдау;

6) аралас талдау;

7) психологиялық талдау;

9) аспектты талдау;

10) құрама (комплексті) талдау.

Қысқа (бағалау) талдау – ол сабақтың білім, біліктік және дағды мақсаттарын шешетін оқу-тәрбие функциясының жалпы бағасы.

Құрылымдық (поэтапный) талдау – сабақтың үстем құрымын (элементтерін) табу және бағалау, оқушылардың танырлық қабілеттерін дамытуға қамтамасыз ететін мақсатқа лайықтылығы.

Жүйелі талдау – негізгі дидактикалық мақсаттарды шешу және бір мезетте сабақтың даму мақсаттарын шешу көзқарастан сабаққа бірыңғай жүйеге ретінде қарау.

Толық талдау – сабақ мақсаттарын жүзеге асыруды бағалау, оқушының оқу қызметі түрлері мен мазмұнының сипаттамасы, ойлау қызметінің тәсілдері мен білімді қабылдау деңгейінің аспектті талдау жүйесі.

Құрылымдық-уақыттық талдау – сабақтың әр кезеңінде уақыт қолдануды бағалау.

Аралас талдау – бір мезгілде сабақтың негізгі дидактикалық мақсаттары және құрылымдылық элементтерін бағалау.

Психологиялық талдау – сабаққа қойылған психологиялық талаптардың орындалуын (даму типті оқушылардың танырлығын қамтамасыз етуі) зерделеу.

Дидактикалық талдау – негізгі дидактикалық категорияларды (дидактика принциптерін жүзеге асыру; оқушыларды оқыту және білім беруде қолданатын әдістер мен тәсілдерді сұрыптау, сабаққа қажетті оқу материалдарының дидактикалық ықпал ету, оқушылардың өзіндік танырлық қызметінің педагогикалық басшылығы және т.б.) талдау.

Аспектті талдау – сабақты жан-жақты, егжей-тегжейін тәптіштеп талқылау.

Сабақтың аспектті талдау түрлері :

педагогикалық талдау;
психологиялық талдау;
әдістемелік талдау;
гигиеналық талдау.
Сабақ талдауының педагогикалық аспектерін төмендегі компоненттер арқылы белгілеуге болады :

осы сабақтың басқа сабақтардың жүйесіндегі орны;
сабақ мақсатының дұрыс қойылуы;
сабақты ұйымдастыру;
сабақ мазмұны;
сабақ өткізу әдістері;
сабақ үстіндегі байланыс;
оқушылардың сабақта жұмыс істеуі және тәртіптері.
Сабақ талдауының психологиялық аспектерін төмендегі компоненттер арқылы белгілеуге болады:

оқушылардың назарын басқару;
Мнемоникалық ерекшеліктерді дамытуды басқару;
ойлауды дамыту және жүзеге асыру заңдылығын есепке алу.
Сабақ талдауының әдістеме аспектерін төмендегі компоненттер арқылы белгілеуге болады:

сабақтың негізгі білім беру мақсаты;
сабақтың әдістеме қисыны;
әр түрлі білім беру тәсілдерін қолдану;
әр түрлі әдістеме жолдарын қолдану;
білім беруді ұйымдастыру формаларының әр түрлерін қолдану.
Сабақ талдауының гигиеналық аспектерін төмендегі компоненттер арқылы белгілеуге болады:

сынып оқушыларының мінездемесі;
оқушылардың жас ерекшеліктерін есепке алу;
санитарлық-гигиеналық талаптарды орындау;
оқушылардың шаршауын және қажуын алдын-алу;
кәсіби қызметте мұғалім өзін-өзі басқару жолдарын қолдануы
Сабақты талдау мақсаттары:

Білім беру сапасын, оқушылардың білім, біліктік және дағды сапасын бақылау.
Оқу-тәрбие үрдісінің жағдайын бақылау.
Педагогтарға нұсқау өткізу.
Жоғарғы педагогикалық шеберлікті меңгеруге көмек көрсету.
Мұғалімнің жетістіктері мен сәтсіздіктерінің себебін анықтау, жұмыста кемшіліктерді жеңу.
Мұғалімнің жұмыс жүйесін анықтау.
Сабаққа қатысу жүйесі:

Осы сыныпта белгілеген тақырып бойынша бүкіл сабақтарға қатысу.
Бір күн ішінде осы мұғалімнің әр түрлі сыныптарда өтетін сабақтарына қатысу.
Бір күн ішінде бір белгіленген сыныпта сабақ беретін мұғалімдердің сабақтарына қатысу.
Бір апта ішінде бір белгіленген сыныптың сабақтарына қатысу.
Әр түрлі мұғалімдердің сабақтарына қатысу.
Сабақтарды бақылау бағдарламасы:

I тип. Үйрену (зерделеу) және жаңа білім мен қызмет тәсілдерін алғашқы бекіту сабағы.

Мақсаты: оқушылардың қабылдау, мәнін түсіну және жаңа білім мен қызмет тәсілдерін алғашқы есте сақтауларын ұйымдастыру.

II тип. Жаңа білім мен қызмет тәсілдерін бекіту сабағы.

Мақсаты: оқушының білімін және қызмет тәсілдерін бекітуді қамтамасыз ету.

III тип. Білім мен қызмет тәсілдерін кешенді қолдану сабағы

Мақсаты: оқушылар кешенді білімдері мен қызмет тәсілдерін өз беттерімен қолдануларына мазмұнды және ұйымдастырылған жағдай жасау.

IV тип. Білім мен қызмет тәсілдерін жинақтау және жүйелеу сабағы.

Мақсат: оқушылардың білім мен қызмет тәсілдерін жинақтауды ұйымдастыру.

V тип. Білім мен қызмет тәсілдерін тексеру, бағалау, өңдеу сабағы.

Мақсаты: оқушылардың білім мен қызмет тәсілдерін тексеруді және бағалауды ұйымдастыру; оқушыларды өз білім мен қызмет тәсілдерін өңдеуін ұйымдастыру;

Сабақтың жалпы педагогикалық талдауын жасау үлгісі

Осы сабақтың бір тақырыпты басқа сабақтардың жүйесіндегі орны; сабақ мақсатының дұрыс қойылуы;
Сабақты ұйымдастыру:
а) сабақтың типі;

ә) сабақтың құрымы, оның бөлек элементтері, оның жүйелігі және уақытты мөлшерлеу; сабақтың құрастырылуы оның мазмұны мен мақсатының сәйкестігі;

б) сынып оқушыларының сабаққа дайын болуы;

в) сабақ бойы оқушылардың белсенділігін ұйымдастыру; сабақта жаппай, топтық, ұжымдық жұмыстарды үйлестіру;

г) сабақтың тығыздығы; уақытты ұтымды қолдану.

Сабақтың мазмұны:
а) материалдың ғылымилығы;

ә) оқушылардың әр түрлі әрекет түрлері мен сабақтың кезеңдерінде материалдарды дұрыс қолдану;

б) сабақ мазмұны мұғалім жұмыс істейтін бағдарлама талаптарына сәйкес болуы;

в) сабақтың тәрбие бағыттылығы;

г) теорияны тәжірибемен байланыстыру; мұғалім теорияның тәжірибелік қажеттілігін ашу; оқушыларды алған білімін практикада (тәжірибеде) қолдануды үйрету;

д) жаңа оқып жатқан материалды алдында өткенмен байланыстыру; өткенді қайталау жолдары;

е) пәнаралық байланыс;

ж) мұғалімнің тілі: сауаттылығы, сезімділігі, тіл байлығы;

з) оқушының білім, біліктілік және дағды сапасы;

и) оқушылар тілі.

Сабақ өткізу әдістемесі:
а) сабақ жабдықтары, сабақтың әр кезеңінде көрнекі құралдарды, дидактикалық материалдарды қолдану;

ә) сабақтың әр кезеңінде мұғалім қолданатын әдістері мен жолдары;

б) сабақтың мазмұны мен мақсатарына, оқушылардың жасы мен деңгейіне әдістерднің сәйкес болуы; қолданған әдістердің тиімділігі;

в) оқушылар алдында сабақ мақсатын қою және қорытындысын шығару;

г) сабақта үлгермейтін және нашар үлгеретін оқушылармен атқарылған жұмыстар;

д) мұғалім белсенді оқыту әдістерін меңгеруі; осы әдістерді сабақта қолдануы мақсатқа лайықтылығы;

е) мұғалімнің оқушылар білім сапасын бағалау жүйесі; оның педагогикалық құндылығы.

5. Мұғалімнің сабақтағы қарым-қатынасы: үні, қарым-қатынас стилі, жеке оқушылармен және сыныппен қатынас мәнері.

6. Оқушылардың сабақтағы жұмысы мен тәртібі:

а) жеке оқушылардың және сыныптың белсенділігі;

б) оқушылардың сабаққа деген көзқарасы, сабақ материалына қызығушылығы;

в) оқушылардың мұғалімге көзқарасы;

г) оқушылардың тәртібі мен ұйымдасқандығы;

д) оқушылардың тілі; қойылған сұрақтары.

7. Сабақ бойынша жалпы қорытындысы.

Сабақтар модельдерінің суреті

Қызмет түрлері бойынша

Қызмет түрлері мен сабақ кезеңдері бойынша

Аспектілер мен көрсеткіштер бойынша

Сабақты өзі талдау жасау жаднамасы

Сабақты өткізу ой және жоспар алғашында қандай еді, неге?
Сабақтың осындай таңдау жасауға не негіз болды?
Ол алдындағы сабақтармен қалай байланысты, нені тірек етеді?
Осы сабақ қалай келесі сабақтарға, тақырыптарға, тарауларға ықпал етеді?
Қалай сабақ дайындағанда бағдарлама талаптары, білім беру стандарты, осы мектептің даму стратегиясы есептелді?
Осы сабақтың ерекшелігі, бірегейлігі неде?
Қалай және неге осы сабақ формасы таңдалған?
Сабақ дайындалғанда сыныптың, оқушылардың ерекшеліктері есепке алынды?
Сабақтың негізгі мақсаттары.
Сабақтың құрамы мен жылдамдығының таңдалуы неге негізделеді?
Сабақтың нақты барысы, мұғалім мен оқушының байланыс сипаттамасы неге негізделеді? Не себепте осындай мазмұн, әдістер, тәсілдер, формалар қолданылды?
Сабақ өткізу үшін қандай жағдайлар жасалған (әлеуметтік-психологиялық, оқу-материалдық, гигиеналық, эстетикалық, темпоритмикалық)?]]> admin Mon, 12 Sep 2022 10:15:24 +0600 Үлгерімі төмен оқушылармен жұмыс https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/05/10/lgerm-tmen-oushylarmen-zhmys.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/05/10/lgerm-tmen-oushylarmen-zhmys.html Үлгерімі нашар немесе үлгермейтін оқушылармен жұмыс істеу
Еңбекке жарамдық:

қызметті түрлендіру
кабинетті желдету (проветрить)
серпініс кезеңін өткізу
қажеттілік және жеткіліктілік қағидасын ұмытпау
Үлгерімі нашар балалармен атқарылатын жұмыс түрлері:

жеке жұмыс карточкасы
тесттер
өзгертілген тапсырмалар
тренажер-карточкалар
шығармашылық тапсырмалар
ақпарат-карточкалар
есептің шешім үлгілері бар карточкалар
конспект-карточкалар
Мұғалімдерге! Ұстамдылық алгоритмі:

1. Баланың психологиялық дамуы бойынша не білу қажет:

түсіну (жолдары - кинестетикалық (дене қозғалысы мен мимика), есту, көзбен көру)
назар аудару (ерікті, еріксіз)
ес, зерде (вербальды, вербальды емес Вербальды қарым-қатынас -. тіл (есту) арылы байланыс, вербальды емес - қимыл тілі)
2. Әр баланы түсініп, қабылдауға ұмтылу

3. Сабақта еркіндік және қолайлы орта қалыптастыру

4. Не көрсету қажет:

дұрыс талап етушілік
шексіз сабырлық
әділ қатаңдық
оқушының мүмкіндіктеріне сенім
5. Оқушының позициясына тұру

6. Мысқылшылдыққа жол бермеу

7. Еркін диалог жүргізе білу

8. Вербальды емес қарым-қатынасты (тірегіш сигналдар, суреттер, таблицалар, схемалар, жоспарлар) қолдану

9. Сөздіктермен және басқа нықтама материалдармен жұмыс істеуге үйрету

10. Оқытуда не қолдану қажет:

- Алға озып оқыту

- Топпен атқарылатын жұмыстардың әр түрлері

- Өзара тексеру, өзін өзі тексеру

- Сабақта блок-конспекттерді қолдану

11. Оқу материалын тиімді бөлу (қиыны - алдында!)

12. Сабақ материалын көп рет қайталап, бекіту

13. Қызметтің алгоритміне тырысы

Үлгерімі нашар оқушылармен жұмыс істегенде төмендегі ережелерді сақтау қажет:

Оқушыға тосын сұрақ бермеу, тез жауап беруді талап етпеу, оқушыға ойланып, дайындалуына уақыт беру.
Жауапты ауызша емес, жазба түрінде талап еткен дұрыс.
Ауқымды, көлемі үлкен, әр-түрлі, күрделі материалдарды қысқа мерзімде игеруін талап етуге болмайды. Ол материалды ақпаратқа байланысты бөліп беру.
Бұндай оқушыларға жаңа тақырып бойынша жауап беруін талап етуге болмайды. Үйде дайындалуға мүмкіндік беріп, келесі сабақта сұраған жөн.
Жауап сұрап, ынталандыру арқылы оқушының өзінің күшіне, біліміне деген сенімін арттыру. Бұл сенімдік оған емтихан, бақылау жазған кезде көмек етеді.
Оқушы жауапты дайындап жатқан кезде.
Балалар нені түсінеді, неден нәтижесі бар, не қолдарынан келеді, соны жақсы көреді. Кез келген бала жақсы баға алғысы келеді. Сыныптастары мен мұғалімнің көмегімен алғашқы жетістіктерге жетуі өте маңызды. Мұғалім шын жүректен баланың көрсеткіштеріне қуанғанын көрсете білуі керек. Оған қалай жетуге болады?
Бұл жағдайда деңгейлеп оқыту әдісісіз нәтижеге жету мүмкін емес.

Деңгейлеп оқыту әдісін сабақтың әр кезеңінде қолдана аламыз:

тақырыпты бекітуде
үй тапсырмасын тексерерде
өзіндік жұмыста.
Деңгейлеп оқытуда дидактикалық материалдар қолдануы көзделеді:]]> Үлгерімі нашар немесе үлгермейтін оқушылармен жұмыс істеу
Еңбекке жарамдық:

қызметті түрлендіру
кабинетті желдету (проветрить)
серпініс кезеңін өткізу
қажеттілік және жеткіліктілік қағидасын ұмытпау
Үлгерімі нашар балалармен атқарылатын жұмыс түрлері:

жеке жұмыс карточкасы
тесттер
өзгертілген тапсырмалар
тренажер-карточкалар
шығармашылық тапсырмалар
ақпарат-карточкалар
есептің шешім үлгілері бар карточкалар
конспект-карточкалар
Мұғалімдерге! Ұстамдылық алгоритмі:

1. Баланың психологиялық дамуы бойынша не білу қажет:

түсіну (жолдары - кинестетикалық (дене қозғалысы мен мимика), есту, көзбен көру)
назар аудару (ерікті, еріксіз)
ес, зерде (вербальды, вербальды емес Вербальды қарым-қатынас -. тіл (есту) арылы байланыс, вербальды емес - қимыл тілі)
2. Әр баланы түсініп, қабылдауға ұмтылу

3. Сабақта еркіндік және қолайлы орта қалыптастыру

4. Не көрсету қажет:

дұрыс талап етушілік
шексіз сабырлық
әділ қатаңдық
оқушының мүмкіндіктеріне сенім
5. Оқушының позициясына тұру

6. Мысқылшылдыққа жол бермеу

7. Еркін диалог жүргізе білу

8. Вербальды емес қарым-қатынасты (тірегіш сигналдар, суреттер, таблицалар, схемалар, жоспарлар) қолдану

9. Сөздіктермен және басқа нықтама материалдармен жұмыс істеуге үйрету

10. Оқытуда не қолдану қажет:

- Алға озып оқыту

- Топпен атқарылатын жұмыстардың әр түрлері

- Өзара тексеру, өзін өзі тексеру

- Сабақта блок-конспекттерді қолдану

11. Оқу материалын тиімді бөлу (қиыны - алдында!)

12. Сабақ материалын көп рет қайталап, бекіту

13. Қызметтің алгоритміне тырысы

Үлгерімі нашар оқушылармен жұмыс істегенде төмендегі ережелерді сақтау қажет:

Оқушыға тосын сұрақ бермеу, тез жауап беруді талап етпеу, оқушыға ойланып, дайындалуына уақыт беру.
Жауапты ауызша емес, жазба түрінде талап еткен дұрыс.
Ауқымды, көлемі үлкен, әр-түрлі, күрделі материалдарды қысқа мерзімде игеруін талап етуге болмайды. Ол материалды ақпаратқа байланысты бөліп беру.
Бұндай оқушыларға жаңа тақырып бойынша жауап беруін талап етуге болмайды. Үйде дайындалуға мүмкіндік беріп, келесі сабақта сұраған жөн.
Жауап сұрап, ынталандыру арқылы оқушының өзінің күшіне, біліміне деген сенімін арттыру. Бұл сенімдік оған емтихан, бақылау жазған кезде көмек етеді.
Оқушы жауапты дайындап жатқан кезде.
Балалар нені түсінеді, неден нәтижесі бар, не қолдарынан келеді, соны жақсы көреді. Кез келген бала жақсы баға алғысы келеді. Сыныптастары мен мұғалімнің көмегімен алғашқы жетістіктерге жетуі өте маңызды. Мұғалім шын жүректен баланың көрсеткіштеріне қуанғанын көрсете білуі керек. Оған қалай жетуге болады?
Бұл жағдайда деңгейлеп оқыту әдісісіз нәтижеге жету мүмкін емес.

Деңгейлеп оқыту әдісін сабақтың әр кезеңінде қолдана аламыз:

тақырыпты бекітуде
үй тапсырмасын тексерерде
өзіндік жұмыста.
Деңгейлеп оқытуда дидактикалық материалдар қолдануы көзделеді:]]> admin Tue, 10 May 2022 18:20:09 +0600 Ұстаздың кәсіби іс-әрекетіндегі педагогикалық әдеп https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/05/10/stazdy-ksbi-s-reketndeg-pedagogikaly-dep.html https://3-kurchum.mektebi.kz/2022/05/10/stazdy-ksbi-s-reketndeg-pedagogikaly-dep.html Қазақстан Республикасының Білім туралы Заңы 2007 жылы 27 шілде №319
51-бап. Педагог қызметкердің құқықтары, міндеттері мен жауапкершілігі

7) педагогтік әдеп нормаларын сақтауға міндетті

Этика - әдеп мәдениетін теориялық тұрғыдан сараптайтын философиялық ұғым.

Педагогикалық әдеп дегеніміз не?

Педагогикалық әдеп этика ғылымының бөлігі болып табылады және педагогикалық адамгершіліктің ерекшеліктерін зерттейді, педагогикалық еңбектегі адамгершіліктің ортақ қағидаларының жүзеге асырылуын қадағалайды, оның негізгі қызметтерін және этикалық категорияларды қарастырады.

Педагогикалық әдептіліктің көрсеткіштері:

Педагогикалық іс-әрекеттің нәтижесі үшін атқарылатын кәсіптік жауапкершіліктің көрсеткіштері:

кәсіпке, қоғамға деген қарым-қатынас
Тәртіпті болу, өзіне және балаларға қаталдықпен қарау
Эмоцияналдық байсалдылық, әдептілік
Ұжымдағы әріптестермен жақсы қарым-қатынас
Педагогтың өзінің алдына қойған жоғарғы талаптардың көрсеткіштері:

Әділ болу, балалардың бәрінің бірдей екендігін мойындау
Өз мінез-құлықтарына баға беру,өзін-өзі сынау
Өзін-өзі үзбей жетілдіріп тұру.
Педагогикалық әдеп:

тілдесу, қарым-қатынас жасау кезінде
сөйлесу икемділігінде
оқушылардың іс-әрекеттерін ұйымдастыра алу икемділігінде
өзін-өзі ұстай алу және талап ету икемділігінде
ескертужасаған кезде
баланың мінез-құлқына баға берген кезде
мадақтау және жазалай білу икемділігінде
дауыс ырғағында
Педагогикалық әдептің ерекшеліктері:

1) ұстаздың кәсіби мінез-құлығындағы, іс-әрекетіндегі өлшем

2) ықпал етудегі және өзара әрекеттесудегі әдістерді, түрлерді, тәсілдерді таңдау өлшемі

Әдептілік - педагогтың мінез-құлығындағы ерекшелікке айналу керек.

Педагог қызметінде өз пәнін жетік білу және оқытудың әдіс-тәсілдерін жақсы меңгеру маңызды ма, әлде оның педагогикалық мәдениеті мен өмірлік ұстанымы маңызды ма?

«Педагогика теориясын қаншама жетік білгенмен, педагогикалық әдептің қыр – сырын меңгермейінше, педагог ұстаздық шеберлікке қолы жетпейді».
К.Д.Ушинский
Педагогикалық әдеп – мұғалімнің ең етене кәсіптік белгісі. Педагогикалық шеберлік.

Педагогикалық шеберлік дегеніміз:

педагогтың пәнді жетік білуі
оқыту мен тәрбиелеудің әдіс-тәсілдерін міндетті түрде білуі
педагогтың өмірге деген көзқарасы
педагогикалық әдеп
Педагогикалық шеберліктің негізгі белгілері:

Кәсіптік білім
Біліктілік
Дағды
Кәсіптік қабілет
Педагогикалық әдеп
Педагогикалық техника
Педагогтың бойында қандай этикалық қасиеттер болуы керек?

Педагогтың бойында болу керек қасиеттер (оқушылардың пайымдауы бойынша):

Мейірімділік
Балаларға деген шынайы махаббат
Эмоционалдық байсалдылық
Әділдік
Балаларға деген зейін
Қайырымдылық
Сергектік
Өмірді сүйгіштік
Тіл табыса білу, бәрімен араласа білу
Жігер
Педагогтың бойында болмау керек қасиеттер:

(оқушылардың пайымдауы бойынша)

1. Дөрекілік

Оқушыны жеке тұлға ретінде қабылдамау, сыйламау
Әділетсіздік
Өзін-өзі ұстай білмеу
Әдепсіздік
Балаларға немқұрайлы қарау
Өзінің пәніне немқұрайлы қарау
Педагогикалық этикада ұстаздың адамгершілік қасиеттері қоғамдық құндылыққа айналады, бұл қасиеттерсіз мұғалімнің басқа да кәсіби қасиеттері мен икемділіктердің құндылықтары жойылады. Зияткерлік және психологиялық қасиеттермен бірге жауапкершілік, абырой, әділеттілік, шынайылылық, ар-ұят, қарапайымдылық сияқты қасиеттер педагогикалық беделдің негізгі құрауыштары болып табылады.

«Нағыз тәрбиеші ұстаз бойында он екі тума табиғи қасиетті меңгерген дана адам болу керек».

Әл-Фараби

өнер-білімге құштар
мүшелері мүлде мінсіз;
жаратылысынан өзіне айтқанның бәрін жете түсінетін;
өзі естіген, көрген, түсінген және аңғарған нәрселердің бәрін жадында жақсы сақтайтын, алғыр да аңғарымпаз;
өткір сөз иесі және ойына түйгенінің бәрін анық бере алатын;
тағамға, ішімдік ішуге, сыр-сұқбат құруға қанағатшыл;
жаны асқақ және ар-намысын ардақтайтын;
жаратылысынан игі істерге ынтызар;
әділеттілік пен әділеттілерді сүйіп, әділетсіздік пен озбырлықты жек көретін;
жақындарына да, жат адамдарға да әділ, пасықтық атаулыға мүлде рақымсыз қорқыныш пен жасқану дегенді білмейтін батыл, ер жүрек;
бойына туа біткен он екі қасиетке ие болған, бұларды бір-бірімен сәтті ұштастырған адам ғана нағыз ұстаз, жұртқа жақсы басшы бола алады.
Педагог пен оқушының жеке әлеуметтік-психологиялық өзара қарым-қатынасындағы педагогикалық әдептің алатын орны

1. Қатынас жасау, тілдесу өнері:

өз мінез-құлқын, сезімдерін басқара алу;
бақылай, қадағалай алу;
назарды басқа жаққа аудара білу;
тәрбиеленушілердің ішкі жан дүниесін түсіне білу және оны ескере білу;
“жүзіне қарап оқи алу”;
оқушылармен байланыс жасай алу.
2. Педагогикалық іс-әрекетте қарым-қатынас жасаудың барлық түрлерін қолдану керек (ақпарат алмасу, өзара әрекеттестікті ұйымдастыру, баланың тұлғалық қасиеттерін аша білу, оған ықпал ету және т.б.);

Қарым-қатынас жасау арқылы шешетін мәселеңізді айқын және нақты тұжырымдап алыңыз;

3. Қарым-қатынас жасаудың стратегиясы мен әдіс, жолдарын ойластырып алыңыз, баланың санасы мен мінез-құлқына ықпал ететін әдістерді таңдап алыңыз;

4. Тәрбиеленушілермен қарым-қатыста тілдесуді “тік”, жоғарыдан төменге қарай емес (педагог баладан биік), керісінше, “көлденең” (педагог пен оқушы бірдей) дәрежесінде ұйымдастырған жөн;

5. Балалармен қарым-қатынас жасауда олардың көңіл-күйін түсінуге талпыныңыз, сыныптағы климаттың кішкентай болса да өзгерістеріне назар аударып тұрыңыз;

6. Тәрбиеленушілермен қарым-қатынастағы бастаманы өз қолыңызға алыңыз, есіңізде болсын, өзіндік бастама оқушылармен ынтымақтастықты жасауға Сізге көмектеседі;

7. Тілдесу кезінде өзіңізді еркін ұстаңыз, ешқандай бөгеліп қалушылық, бейберекет қозғалыс, бос күлкі болмау керек;

8. Балалармен сөйлесуде белгілі бір қалыпты ұстанудан алыс болыңыз:

өзіңізді өзіңіз ұстай білуде, оқушылардың мінез-құлқына деген таптаурындық қарсы шығуларда, алдын ала жасалынған жоспар бойынша тілдесуде және т.б.;

9. Кейбір оқушыларға деген келеңсіз ойларыңызды, қарым-қатынасыңызды көрсетпеуге тырысыңыз;

10. Оқушылармен қарым-қатынаста мақтауды, мадақтауды, қолдау көрсетуді, мақұлдауды қолданыңыз;

11. Оқушыларды ести және тыңдай алу керек;

12. Жиі-жиі күліп жүріңіз, күлкі балалармен тілдесуге, қарым-қатынас жасауға көмектеседі.

Мұғалім келесі қағидаларды басшылыққа алуы тиіс:

Балаларға әрқашан сенім көрсету;
Оқушыларға оқытудың мақсаттары мен міндеттерін белгілеп, нақтылауға көмектесу;
Оқушылардың оқуға деген ішкі қызығушылығына мән беру;
Әр түрлі тәжірибенің қайнар көзі ретінде, оқушы қиындыққа кездескенде әрқашан кеңес алуға болатын тұлға болу;
Әр түрлі тәжірибенің қайнар көзі ретінде, оқушы қиындыққа кездескенде әрқашан кеңес алуға болатын тұлға болу;
Балалардың, әріптестердің ішінде өз сезімін ашық білдіру;
Әрбір оқушының сезімі мен көңіл толқуларын түсінуге мүмкіндік беретін эмпатиялық дәрежеге ұмтылу.
Педагогикалық жағдайлар:
1. Бірінші бағамда оқитын Айдын сабақтан кейін мұғалімнің үстеліне таянып: “Білесіз бе, мен Сізден кеңес алайын деп едім....” деп сөзін бастап еді, мұғалім: “Сен мұғалімнің алдында қалай тұрсың?” – деп ашуланады, содан кейін ғана: “Менен не сұрайын деп едің?” – “Жоқ, ешнәрсе” – деп Айдын түнере жауап береді де, сыныптан шығып кетеді.

2. Екінші бағамда оқитын Айгүлге келген хат мұғалімнің қолына тиеді. “Төлегеннің түрі!” – деп, ұстаз хаттағы қателерді түзей бастайды. “Төлеген” сыныптан атып шығады да, мектепке келмей қояды.

Педагогикалық техника - педагогтың бойындағы тәрбиеленушілерге ықпал жасайтын икемділіктер кешені.

Педагогикалық техника дегеніміз:

дұрыс және мәнерлі сөйлеу икемділігі (сөйлеу мәдениеті, оның эмоционалдық мінездемесі, интонация, сенім туғызуы);
жест және мимиканы, пантомимиканы қолдана білу икемділігі;
өзінің психикалық жағдайын – сезімдерін, көңіл-күйін - басқара алу икемділігі;
өзін-өзі сырттай көре алу икемділігі (әлеуметтік перцепция).
Сөйлесу кезінде қолыңызды айқастырмаңыз, аудиторияға бетіңізбен бұрылып тұрыңыз, араларыңыздағы қашықтық үлкен болмауы керек. Сөйлеу кезінде оңға, солға емес, керісінше алдыға, артқа қозғалған дұрыс. Алдыға қозғалғанда айтып тұрған ақпаратыңыздың маңыздылығы күшейеді, ал артқа қозғалсаңыз тыңдаушыларға кішкене дем алуға мүмкіндік бересіз.

Мимика – беттің қимылдары арқылы өз сезіміңізді, ойларыңызды, көңіл-күйіңізді көрсету өнері. Сөзге қарағанда бет әлпет, көзқарас адамдарға көп әсер береді. Мимика ақпараттарды жақсы қабылдатуға көмектеседі.

Педагогикалық техника педагог іс-әрекетінің ішкі мазмұны мен сыртқы көрінісінің үйлесімді бірігуіне ықпал жасайды:

Педагогтың киімі эстетикалық жағынан әсерлі, әдемі, жарасымды болу керек;

Педагогтың шаш үлгісі де, киген киімі де, таққан әшекейлері де балаға ықпал ету мақсатында таңдалу керек;

Педагогтың жүзі жайдарлы, қозғалыстары жинақы болғаны дұрыс. Педагог өзіне-өзі сенімді болуы керек.

Педагогтың дене күйі, тұрған тұрысы:

Түзу дене күй – сенімділік, зеректік, кішіпейілділік;
Оқушыларға теріс қарап тұрып сөйлеу – қызығушылықтың жоқтығы;
Қырымен тұру – теріс, негативті қарым-қатынас;
Сұрақ қойғанда алдыға қарай еңкею – дұрыс, оң қарым-қатынас;
Егер кез келген мұғалім ынта-ықылас қойып, табандылық танытатын болса, өз бетімен көп еңбектенсе, идеялық жағынан сенімді, саяси жағынан есейген азамат болса, өз пәнін жақсы білсе, оқытудың әдістемесін меңгеріп, бала психологиясын жете білсе, педагогикалық техниканы қалыптастыра алса, педагогикалық шеберлікке жету қасиеттеріне ие бола отырып, педагогикалық кәсіпті меңгерсе, педагогикалық әдепті бойына сіңірсе, онда талантты, шебер ұстаз бола алады.]]> Қазақстан Республикасының Білім туралы Заңы 2007 жылы 27 шілде №319
51-бап. Педагог қызметкердің құқықтары, міндеттері мен жауапкершілігі

7) педагогтік әдеп нормаларын сақтауға міндетті

Этика - әдеп мәдениетін теориялық тұрғыдан сараптайтын философиялық ұғым.

Педагогикалық әдеп дегеніміз не?

Педагогикалық әдеп этика ғылымының бөлігі болып табылады және педагогикалық адамгершіліктің ерекшеліктерін зерттейді, педагогикалық еңбектегі адамгершіліктің ортақ қағидаларының жүзеге асырылуын қадағалайды, оның негізгі қызметтерін және этикалық категорияларды қарастырады.

Педагогикалық әдептіліктің көрсеткіштері:

Педагогикалық іс-әрекеттің нәтижесі үшін атқарылатын кәсіптік жауапкершіліктің көрсеткіштері:

кәсіпке, қоғамға деген қарым-қатынас
Тәртіпті болу, өзіне және балаларға қаталдықпен қарау
Эмоцияналдық байсалдылық, әдептілік
Ұжымдағы әріптестермен жақсы қарым-қатынас
Педагогтың өзінің алдына қойған жоғарғы талаптардың көрсеткіштері:

Әділ болу, балалардың бәрінің бірдей екендігін мойындау
Өз мінез-құлықтарына баға беру,өзін-өзі сынау
Өзін-өзі үзбей жетілдіріп тұру.
Педагогикалық әдеп:

тілдесу, қарым-қатынас жасау кезінде
сөйлесу икемділігінде
оқушылардың іс-әрекеттерін ұйымдастыра алу икемділігінде
өзін-өзі ұстай алу және талап ету икемділігінде
ескертужасаған кезде
баланың мінез-құлқына баға берген кезде
мадақтау және жазалай білу икемділігінде
дауыс ырғағында
Педагогикалық әдептің ерекшеліктері:

1) ұстаздың кәсіби мінез-құлығындағы, іс-әрекетіндегі өлшем

2) ықпал етудегі және өзара әрекеттесудегі әдістерді, түрлерді, тәсілдерді таңдау өлшемі

Әдептілік - педагогтың мінез-құлығындағы ерекшелікке айналу керек.

Педагог қызметінде өз пәнін жетік білу және оқытудың әдіс-тәсілдерін жақсы меңгеру маңызды ма, әлде оның педагогикалық мәдениеті мен өмірлік ұстанымы маңызды ма?

«Педагогика теориясын қаншама жетік білгенмен, педагогикалық әдептің қыр – сырын меңгермейінше, педагог ұстаздық шеберлікке қолы жетпейді».
К.Д.Ушинский
Педагогикалық әдеп – мұғалімнің ең етене кәсіптік белгісі. Педагогикалық шеберлік.

Педагогикалық шеберлік дегеніміз:

педагогтың пәнді жетік білуі
оқыту мен тәрбиелеудің әдіс-тәсілдерін міндетті түрде білуі
педагогтың өмірге деген көзқарасы
педагогикалық әдеп
Педагогикалық шеберліктің негізгі белгілері:

Кәсіптік білім
Біліктілік
Дағды
Кәсіптік қабілет
Педагогикалық әдеп
Педагогикалық техника
Педагогтың бойында қандай этикалық қасиеттер болуы керек?

Педагогтың бойында болу керек қасиеттер (оқушылардың пайымдауы бойынша):

Мейірімділік
Балаларға деген шынайы махаббат
Эмоционалдық байсалдылық
Әділдік
Балаларға деген зейін
Қайырымдылық
Сергектік
Өмірді сүйгіштік
Тіл табыса білу, бәрімен араласа білу
Жігер
Педагогтың бойында болмау керек қасиеттер:

(оқушылардың пайымдауы бойынша)

1. Дөрекілік

Оқушыны жеке тұлға ретінде қабылдамау, сыйламау
Әділетсіздік
Өзін-өзі ұстай білмеу
Әдепсіздік
Балаларға немқұрайлы қарау
Өзінің пәніне немқұрайлы қарау
Педагогикалық этикада ұстаздың адамгершілік қасиеттері қоғамдық құндылыққа айналады, бұл қасиеттерсіз мұғалімнің басқа да кәсіби қасиеттері мен икемділіктердің құндылықтары жойылады. Зияткерлік және психологиялық қасиеттермен бірге жауапкершілік, абырой, әділеттілік, шынайылылық, ар-ұят, қарапайымдылық сияқты қасиеттер педагогикалық беделдің негізгі құрауыштары болып табылады.

«Нағыз тәрбиеші ұстаз бойында он екі тума табиғи қасиетті меңгерген дана адам болу керек».

Әл-Фараби

өнер-білімге құштар
мүшелері мүлде мінсіз;
жаратылысынан өзіне айтқанның бәрін жете түсінетін;
өзі естіген, көрген, түсінген және аңғарған нәрселердің бәрін жадында жақсы сақтайтын, алғыр да аңғарымпаз;
өткір сөз иесі және ойына түйгенінің бәрін анық бере алатын;
тағамға, ішімдік ішуге, сыр-сұқбат құруға қанағатшыл;
жаны асқақ және ар-намысын ардақтайтын;
жаратылысынан игі істерге ынтызар;
әділеттілік пен әділеттілерді сүйіп, әділетсіздік пен озбырлықты жек көретін;
жақындарына да, жат адамдарға да әділ, пасықтық атаулыға мүлде рақымсыз қорқыныш пен жасқану дегенді білмейтін батыл, ер жүрек;
бойына туа біткен он екі қасиетке ие болған, бұларды бір-бірімен сәтті ұштастырған адам ғана нағыз ұстаз, жұртқа жақсы басшы бола алады.
Педагог пен оқушының жеке әлеуметтік-психологиялық өзара қарым-қатынасындағы педагогикалық әдептің алатын орны

1. Қатынас жасау, тілдесу өнері:

өз мінез-құлқын, сезімдерін басқара алу;
бақылай, қадағалай алу;
назарды басқа жаққа аудара білу;
тәрбиеленушілердің ішкі жан дүниесін түсіне білу және оны ескере білу;
“жүзіне қарап оқи алу”;
оқушылармен байланыс жасай алу.
2. Педагогикалық іс-әрекетте қарым-қатынас жасаудың барлық түрлерін қолдану керек (ақпарат алмасу, өзара әрекеттестікті ұйымдастыру, баланың тұлғалық қасиеттерін аша білу, оған ықпал ету және т.б.);

Қарым-қатынас жасау арқылы шешетін мәселеңізді айқын және нақты тұжырымдап алыңыз;

3. Қарым-қатынас жасаудың стратегиясы мен әдіс, жолдарын ойластырып алыңыз, баланың санасы мен мінез-құлқына ықпал ететін әдістерді таңдап алыңыз;

4. Тәрбиеленушілермен қарым-қатыста тілдесуді “тік”, жоғарыдан төменге қарай емес (педагог баладан биік), керісінше, “көлденең” (педагог пен оқушы бірдей) дәрежесінде ұйымдастырған жөн;

5. Балалармен қарым-қатынас жасауда олардың көңіл-күйін түсінуге талпыныңыз, сыныптағы климаттың кішкентай болса да өзгерістеріне назар аударып тұрыңыз;

6. Тәрбиеленушілермен қарым-қатынастағы бастаманы өз қолыңызға алыңыз, есіңізде болсын, өзіндік бастама оқушылармен ынтымақтастықты жасауға Сізге көмектеседі;

7. Тілдесу кезінде өзіңізді еркін ұстаңыз, ешқандай бөгеліп қалушылық, бейберекет қозғалыс, бос күлкі болмау керек;

8. Балалармен сөйлесуде белгілі бір қалыпты ұстанудан алыс болыңыз:

өзіңізді өзіңіз ұстай білуде, оқушылардың мінез-құлқына деген таптаурындық қарсы шығуларда, алдын ала жасалынған жоспар бойынша тілдесуде және т.б.;

9. Кейбір оқушыларға деген келеңсіз ойларыңызды, қарым-қатынасыңызды көрсетпеуге тырысыңыз;

10. Оқушылармен қарым-қатынаста мақтауды, мадақтауды, қолдау көрсетуді, мақұлдауды қолданыңыз;

11. Оқушыларды ести және тыңдай алу керек;

12. Жиі-жиі күліп жүріңіз, күлкі балалармен тілдесуге, қарым-қатынас жасауға көмектеседі.

Мұғалім келесі қағидаларды басшылыққа алуы тиіс:

Балаларға әрқашан сенім көрсету;
Оқушыларға оқытудың мақсаттары мен міндеттерін белгілеп, нақтылауға көмектесу;
Оқушылардың оқуға деген ішкі қызығушылығына мән беру;
Әр түрлі тәжірибенің қайнар көзі ретінде, оқушы қиындыққа кездескенде әрқашан кеңес алуға болатын тұлға болу;
Әр түрлі тәжірибенің қайнар көзі ретінде, оқушы қиындыққа кездескенде әрқашан кеңес алуға болатын тұлға болу;
Балалардың, әріптестердің ішінде өз сезімін ашық білдіру;
Әрбір оқушының сезімі мен көңіл толқуларын түсінуге мүмкіндік беретін эмпатиялық дәрежеге ұмтылу.
Педагогикалық жағдайлар:
1. Бірінші бағамда оқитын Айдын сабақтан кейін мұғалімнің үстеліне таянып: “Білесіз бе, мен Сізден кеңес алайын деп едім....” деп сөзін бастап еді, мұғалім: “Сен мұғалімнің алдында қалай тұрсың?” – деп ашуланады, содан кейін ғана: “Менен не сұрайын деп едің?” – “Жоқ, ешнәрсе” – деп Айдын түнере жауап береді де, сыныптан шығып кетеді.

2. Екінші бағамда оқитын Айгүлге келген хат мұғалімнің қолына тиеді. “Төлегеннің түрі!” – деп, ұстаз хаттағы қателерді түзей бастайды. “Төлеген” сыныптан атып шығады да, мектепке келмей қояды.

Педагогикалық техника - педагогтың бойындағы тәрбиеленушілерге ықпал жасайтын икемділіктер кешені.

Педагогикалық техника дегеніміз:

дұрыс және мәнерлі сөйлеу икемділігі (сөйлеу мәдениеті, оның эмоционалдық мінездемесі, интонация, сенім туғызуы);
жест және мимиканы, пантомимиканы қолдана білу икемділігі;
өзінің психикалық жағдайын – сезімдерін, көңіл-күйін - басқара алу икемділігі;
өзін-өзі сырттай көре алу икемділігі (әлеуметтік перцепция).
Сөйлесу кезінде қолыңызды айқастырмаңыз, аудиторияға бетіңізбен бұрылып тұрыңыз, араларыңыздағы қашықтық үлкен болмауы керек. Сөйлеу кезінде оңға, солға емес, керісінше алдыға, артқа қозғалған дұрыс. Алдыға қозғалғанда айтып тұрған ақпаратыңыздың маңыздылығы күшейеді, ал артқа қозғалсаңыз тыңдаушыларға кішкене дем алуға мүмкіндік бересіз.

Мимика – беттің қимылдары арқылы өз сезіміңізді, ойларыңызды, көңіл-күйіңізді көрсету өнері. Сөзге қарағанда бет әлпет, көзқарас адамдарға көп әсер береді. Мимика ақпараттарды жақсы қабылдатуға көмектеседі.

Педагогикалық техника педагог іс-әрекетінің ішкі мазмұны мен сыртқы көрінісінің үйлесімді бірігуіне ықпал жасайды:

Педагогтың киімі эстетикалық жағынан әсерлі, әдемі, жарасымды болу керек;

Педагогтың шаш үлгісі де, киген киімі де, таққан әшекейлері де балаға ықпал ету мақсатында таңдалу керек;

Педагогтың жүзі жайдарлы, қозғалыстары жинақы болғаны дұрыс. Педагог өзіне-өзі сенімді болуы керек.

Педагогтың дене күйі, тұрған тұрысы:

Түзу дене күй – сенімділік, зеректік, кішіпейілділік;
Оқушыларға теріс қарап тұрып сөйлеу – қызығушылықтың жоқтығы;
Қырымен тұру – теріс, негативті қарым-қатынас;
Сұрақ қойғанда алдыға қарай еңкею – дұрыс, оң қарым-қатынас;
Егер кез келген мұғалім ынта-ықылас қойып, табандылық танытатын болса, өз бетімен көп еңбектенсе, идеялық жағынан сенімді, саяси жағынан есейген азамат болса, өз пәнін жақсы білсе, оқытудың әдістемесін меңгеріп, бала психологиясын жете білсе, педагогикалық техниканы қалыптастыра алса, педагогикалық шеберлікке жету қасиеттеріне ие бола отырып, педагогикалық кәсіпті меңгерсе, педагогикалық әдепті бойына сіңірсе, онда талантты, шебер ұстаз бола алады.]]> admin Tue, 10 May 2022 18:18:46 +0600